Ο επαναπροσδιορισμός του πατριωτικού χώρου

 

Σε συνθήκες οικονομικής δυσχέρειας, ιδεολογικής κρίσης και πολιτικής αστάθειας διεξήχθησαν οι πρόσφατες εκλογές. Αντί δε να επιλύσουν προβλήματα, δημιούργησαν έτι περισσότερα. Ένα απ’ αυτά είναι ο πολιτικός και ιδεολογικός προσδιορισμός του πατριωτικού χώρου.

Η αμφισβήτηση της Ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας, το πρόβλημα της μετανάστευσης, η απαξίωση εκ μέρους εκπροσώπων του δικομματισμού πολλών από τους παραδοσιακούς θεσμούς του έθνους, οδήγησαν στον πρωτοφανή κατακερματισμό – πολιτικό και ιδεολογικό – των πατριωτικών δυνάμεων. Η κεντροδεξιά παράταξη οδηγήθηκε σε διάσπαση. Την είσοδό τους στη Βουλή διεκδίκησαν με αξιώσεις 5 κόμματα που ανήκουν σ’ αυτό το χώρο, ενώ δεν είναι τυχαίο πως ακραίες συνιστώσες κατάφεραν να αλιεύσουν πολλές χιλιάδες ψήφους, αποτελώντας σημαντική κοινοβουλευτική δύναμη.

Για όποιον παρακολουθούσε τα δρώμενα στην πολιτική σκηνή τα τελευταία χρόνια, αυτή η εξέλιξη ήταν μάλλον αναμενόμενη. Όταν απαξιώνεις το μεταναστευτικό πρόβλημα, άλλοτε «στρουθοκαμηλίζοντας», άλλοτε αποκαλώντας τους ανησυχούντες «ρατσιστές», οι πολίτες που βιώνουν την τεράστια σε μέγεθος εγκληματικότητα, κάποια στιγμή θα στραφούν στον ακραίο λόγο. Όταν τοποθετείς Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων μια πολιτικό που, ως Ευρωβουλευτής, ασπαζόταν θεωρίες περί καταργήσεως του Αβάτου του Αγίου Όρους και λατινοποιήσεως της Ελληνικής γλώσσας, ο πολίτης που δεν έχει απεμπολήσει τις παραδοσιακές του αξίες θα στραφεί εκεί όπου, υποτίθεται, διαφυλάσσονται. Όταν επιτρέπεις να απαξιώνεται η ελληνική ιστορία και να αναβαπτίζεται στα σχολικά βιβλία η σφαγή της Σμύρνης «συνωστισμός», ο πολίτης αισθάνεται ξεκομμένος από την πολιτική και εκπαιδευτική ηγεσία, οπότε μοιραία θα στραφεί αλλού. Όταν απαξιώνεται ο εκκλησιαστικός λόγος και η Ορθόδοξη Παράδοση, όταν θεωρείται εξ ορισμού ακραία κάθε αναφορά στην πατρίδα, όταν προπαγανδίζεται κάθε ξένο στοιχείο πολιτισμού και τρόπου ζωής ως το μόνο καλό, σπρώχνεις ανθρώπους που δεν υπήρξαν απαραίτητα ακραίοι στο να ασπαστούν ξενοβοφικό λόγο.

Το μεγάλο, όμως ζήτημα που τίθεται είναι αυτό που αφορά την Ευρωπαϊκή προοπτικής της χώρας. Στον περίφημο λόγο που εκφώνησε ο Κ. Καραμανλής ο Πρσβύτερος στο Ζάππειο, το 1979, όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στην ΕΟΚ, ανέφερε ότι οι Έλληνες επιθυμούν να είναι Ευρωπαίοι, χωρίς όμως να σημαίνει αυτό απώλεια της εθνικής τους ταυτότητας. 33 χρόνια μετά, η διακήρυξη αυτή ξεχάστηκε. Η Εθνική ταυτότητα και η ευρωπαΪκή προοπτική μοιάζουν μεγέθη που συγκρούονται. Γι’ αυτό το λόγο η αντιευρωπαϊκή ρητορεία εισχώρησε και στον πατριωτικό χώρο.

Ξεκινώντας απ’ αυτό, θεωρώ ότι πρέπει να ξαναθυμίσουμε πως η Ευρώπη ανήκει στην Ελληνική πολιτισμική σφαίρα. Πολιτισμικά, οι Ευρωπαίοι είναι απόγονοί μας. Τα όποια προβλήματα υπάρχουν – και είναι πολλά, κανείς δεν αντιλέγει – δεν είναι δυνατό να οδηγήσουν σ’ ένα πολιτικό και πολιτισμικό διαζύγιο. Απ’ την άλλη, όμως η απόλυτη προσήλωση στις πολιτικές επιταγές των Ευρωπαίων συνιστά έλλειψη εθνικής βούλησης. Δεν είναι ανάγκη να υποδουλωθούμε πολιτικά ή οικονομικά, για να διατηρήσουμε την Ευρωπαϊκή μας ταυτότητα.

Το μεταναστευτικό πρόβλημα πρέπει πλέον να τεθεί επί τάπητος. Όχι όμως στη βάση μιας αόριστης ρητορείας. Κανένα πολιτισμένο κράτος στον κόσμο δεν υποβιβάζει την ποιότητα ζωής των πολιτών του για να μη... πειράξει τους παράνομους μετανάστες που ζουν σ’ αυτό. Οργάνωση χρειάζεται, πολιτική βούληση σοβαρή και μετρημένη. Ο ανθρωπισμός και το φιλότιμο είναι δεδομένα κι αυτονόητα στον Έλληνα κι όσοι ανόητοι μας κατηγορούν τόσο εύκολα για ρατσιστές, ας πάει να ζήσει για λίγο σε άλλα κράτη, για να καταλάβει τι σημαίνει να βιώνεις τον πραγματικό ρατσισμό.

Η παιδεία είναι προνόμιο του λαού. Είναι ταυτόχρονα υπόθεση και ευθύνη εθνική. Σε καμία περίπτωση δεν μπορώ να δεχτώ, ως εκπαιδευτικός, ότι πρώτιστη βούληση της ηγεσίας αυτής της χώρας είναι να απαλείψει το εθνικό της περιεχόμενο.

Τα εθνικά θέματα πρέπει επιτέλους να μπουν στην καθημερινή ατζέντα των πολιτικών. Είτε δε μιλάμε πια γι’ αυτά, είτε τα θεωρούμε υποδεέστερα. Ακόμη χειρότερα, τα σπρώχνουμε προς μια... δήθεν διεθνιστική λογική. Έμεινα εμβρόντητος ακούγοντας πρόσφατα από δημοσιογράφο μεγάλου ιδιωτικού καναλιού να αστειεύεται με γνωστό ηθοποιό από την Κρήτη για την περίπτωση η Μεγαλόνησος να ανεξαρτητοποιηθεί! Προσωπικά δεν με ενδιαφέρει αν υπάρχει ξένος δάκτυλος ή συμφέροντα. Αυτά πάντα θα υπάρχουν. Εμείς τι κάνουμε, είναι το θέμα.

Η απεμπόληση εθνικών συμφερόντων, η άκρατη και άκριτη μιμητική αποδοχή και υιοθέτηση ξένων προτύπων πολιτικής συμπεριφοράς, ο αποχρωματισμός του ελληνικού κράτους από συγκεκριμένες ιστορικές και εθνικές αντιλήψεις, δεν εκπροσωπούν την πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Οπωσδήποτε, είναι ανάγκη να υπάρξει αλλαγή πλεύσης στο ζήτημα της πολιτικής συμπεριφοράς από πλευράς των ηγετών της χώρας μας. Είναι, μάλιστα δεδομένο πως εκείνοι οι ταγοί που θα το αντιληφθούν αυτό, θα διαμορφώσουν νέα πολιτικά δεδομένα στη χώρα μας. Είναι πραγματική παρακμή του πολιτικού μας συστήματος να επιτρέπουμε σε ακραίες πολιτικές συνιστώσες να μονοπωλούν τον πατριωτικό λόγο.

Το ελληνικό κράτος διαθέτει ισχυρό εθνολογικό προσανατολισμό που εδράζεται τόσο στη μακραίωνη ιστορική του παρουσία και τη σπουδαία πολιτισμική του πορεία, όσο και στους αγώνες που έδωσε ο λαός του για να παραμείνει ανεξάρτητο. Η γλώσσα του, εθνική κι όχι από συγκυρίες κυριαρχούσα, η θρησκεία του, αμιγώς χριστιανική, η πολιτιστική του ταυτότητα και η εθνική του κουλτούρα, αποτελούν βασικά στοιχεία της ύπαρξής του. Τούτες οι διαπιστώσεις δεν αποτελούν αντιλήψεις ακροδεξιού ή φασιστικού χαρακτήρα. Αποτελούν δεδομένα που στηρίζονται σε ιστορικές διεργασίες και συγκεκριμένη πορεία που έχει διανύσει το συγκεκριμένο κράτος και η πλειοψηφία του λαού του.

Ως πότε θα είμαστε δεσμώτες;

Στο Πλατωνικό Σπήλαιο, οι άνθρωποι ζουν ως δεσμώτες. Δεσμά στο λαιμό, δεσμά στα πόδια. Βλέπουν μόνο μπροστά και δεν μπορούν να εξερευνήσουν τη σπηλιά, πόσω μάλλον τον κόσμο έξω απ’ αυτήν. Ένα λιγοστό φως υπάρχει για να φωτίζει. Κι αυτό το φως, το μόνο που προβάλλει είναι σκιές. Σκιές κάτι ασήμαντων πραγμάτων που κουβαλούν πέρα δώθε κάποιοι επιτήδειοι. Οι άνθρωποι αντικρίζουν μονάχα σκιές. Κι έχοντας περάσει όλη τη ζωή τους μέσα στη σπηλιά, νομίζουν πως αυτές οι σκιές, που αντικρίζουν σ’ όλη τους τη ζωή, αυτά τα είδωλα είναι τα μόνα που υπάρχουν. Γίνονται γι’ αυτούς ο κόσμος όλος. Ξυπνάνε με τις σκιές, κοιμούνται μ’ αυτές.

Μα, μια μέρα, ένας απ’ αυτούς τους δεσμώτες, με τη βοήθεια κάποιου,  καταφέρνει να ξεφύγει από τα δεσμά του. Αρχίζει να περπατά αργά μέσα στη σπηλιά. Από μακριά, σε μια ανηφόρα βλέπει ένα φως που δεν το έχει ξαναδεί. Το πλησιάζει και ξαφνικά βρίσκεται έξω από τη σπηλιά. Το φως του ήλιου, που δεν το είχε αντικρίσει ποτέ ως τότε στη ζωή του, τον τυφλώνει για λίγο. Η παρόρμησή του είναι να ξαναμπεί στη σπηλιά. Μα δεν τον αφήνει αυτός που τον λευτέρωσε. Τον κρατά έξω. Ο δεσμώτης κρύβει τα μάτια του, τι είναι το φως έντονο και τον πονά. Σιγά – σιγά, όμως συνηθίζει το φως. Ανοίγει τα βλέφαρά του και αντικρίζει όλη τη μαγεία του κόσμου. Τη φύση, τον ήλιο. Σα μικρό παιδί που ανακαλύπτει θαυμαστά πράγματα, τρέχει από δω κι από κει για να δει όσα περισσότερα μπορεί, να δουν τα μάτια του όλη την ομορφιά του κόσμου που δεν είχε αντικρίσει ως τώρα. Κι ύστερα, πέφτει το σκοτάδι. Ο δεσμώτης ενθουσιάζεται γι’ ακόμη μια φορά με τον έναστρο ουρανό. Με πόση χαρά πέφτει να κοιμηθεί, απαλλαγμένος πια από τις σκιές και τα είδωλα, από τον ψεύτικο κόσμο στον οποίο ζούσε, από τη χειραγώγηση, στην οποία κάποιοι επιτήδειοι τον υπέβαλαν σ’ όλη του τη ζωή.

Ως πότε θα ζούμε σ’ αυτή τη σπηλιά που λέγεται σύγχρονος τρόπος ζωής; Ως πότε θα λατρεύουμε σκιές; Ως πότε θα προσηλωνόμαστε, σα να μην έχουμε καμία άλλη επιλογή, σαν Πλατωνικοί δεσμώτες, στην τηλεόραση; Ως πότε η ψυχή μας θα χειραγωγείται, η διάνοιά μας θα παραμένει υπνωτισμένη, το σώμα μας θα φορά αλυσίδες;  Έχουμε μονάχα ένα θεό, την ύλη. Σ’ αυτήν έχουμε υποτάξει το πνεύμα. Σεβόμαστε μονάχα έναν τομέα του ανθρώπινου πολιτισμού, την οικονομία.  Σ’ αυτήν δίνουν λόγο σήμερα η ηθική, το δίκαιο, η πολιτική, η παιδεία. Αντί να νοιαζόμαστε τη φύση, τη μολύνουμε. Αντί να θαυμάζουμε τ’ αστέρια, σκεφτόμαστε πώς θα τα κατακτήσουμε. Από τον εαυτό μας κρυβόμαστε, από το συνάνθρωπό μας απομακρυνόμαστε. Η φιλία, η αγάπη, η συναδέλφωση σα να μην υπάρχουν πια στα λεξικά μας.

Φτιάξαμε μηχανές για να υπηρετούν τον άνθρωπο, αλλά εμείς υπηρετούμε τελικά τον τρόπο που αυτές λειτουργούν και στην πορεία χάσαμε την ανθρωπιά μας. Δημιουργήσαμε πλείστα μέσα καθημερινής επικοινωνίας, χαράξαμε δρόμους, τιθασεύσαμε τη θάλασσα, κυριαρχήσαμε στους ουρανούς για να έρθουμε πιο κοντά, κι όμως ελάχιστα πια ερχόμαστε σ’ επαφή με τους άλλους δίπλα μας. Αναπτύξαμε την επιστήμη για να ξεφύγουμε από το δογματισμό της άγνοιάς μας, μόνο και μόνο για να χτίσουμε τα θεμέλια ενός άλλου δόγματος που τυραννά πιότερο την ψυχή μας, διότι τούτο το δόγμα δεν προσφέρει λύτρωση, παρά μια αέναη τυραννία.  Βρήκαμε τρόπους να εξελίξουμε τη δημοκρατία, μόνο και μόνο για να αντιληφθούμε τελικά πως η «εξέλιξη» αυτή μας πισωγύρισε στην τυραννία. Εξυψώσαμε την ελευθερία, μόνο και μόνο για να ξαναγίνουμε με τη θέλησή μας δούλοι, επειδή κάποιοι μας υποσχέθηκαν προστασία και πλούτη. Αποθεώσαμε τη Λογική, μόνο και μόνο για να απαρνηθούμε την ομορφιά του συναισθήματος.

Χάσαμε τα οράματά μας, διότι κάποιοι μας αφαίρεσαν τη δυνατότητα να ονειρευόμαστε. Ξεπουλήσαμε τις αξίες μας, διότι κάποιοι μας έπεισαν πως αυτές πια δεν είναι σημαντικές. Σκύψαμε το κεφάλι, επειδή μας κάποιοι μας είπαν πως δεν είμαστε άξιοι για να κοιτάμε τ’ άστρα.

Δεν είμαστε πια πολίτες, διότι ξεπουλήσαμε την ιδιότητά μας αυτή, τη στιγμή που θεωρήσαμε τη συμμετοχή στα κοινά άχρηστη και αφεθήκαμε να εξαγοράσουν οι επιτήδειοι την ίδια μας την ψήφο. Δεν είμαστε πια άνθρωποι, διότι απαρνηθήκαμε το συνάνθρωπό μας, όταν τον αγοράζουμε και τον πουλάμε σαν να πρόκειται για προϊόν ή υπηρεσία. Δεν είμαστε πια πολιτισμένοι, διότι απ’ το σύγχρονο άνθρωπο λείπει η πνευματικότητα, οι ηθικές αξίες, η πίστη στον άνθρωπο.

Σήμερα, είμαστε όλοι μονάχα δεσμώτες...

Μπορούμε να ελευθερωθούμε. Αρκεί ν’ αναλογιστούμε τη δική μας θέση, το δικό μας ρόλο στην Ιστορία. Ο Ελληνικός λαός πάντα έπαιζε το ρόλο του πνευματικού δασκάλου. Εκείνος, κάποτε, έσπρωξε τους δεσμώτες λαούς στο φως και τους εξανάγκασε να δουν τον πραγματικό κόσμο. Εκείνος ήταν ο πρώτος δεσμώτης που αντίκρισε το φως και, αφού γνώρισε την αλήθεια, βάλθηκε να την κηρύξει στους υπόλοιπους. Η τραγική μοίρα του διαφωτιστή, όμως είναι ακριβώς αυτή: επιστρέφοντας στη σπηλιά, σ’ αυτή που λατρεύουν φαντάσματα και δε γνωρίζουν παρά μόνο το σκοτάδι, οι δεσμώτες όχι μόνο δεν τον πιστεύουν, όχι μόνο τον λοιδωρούν, αλλά στο τέλος τον σκοτώνουν κιόλας. Σκοτώνουν αυτόν που ήρθε να τους διδάξει το Φως.

Η ελευθερία δεν κατακτάται ποτέ χωρίς τίμημα. Αυτός μάλιστα που τη διδάσκει, κινδυνεύει πάντα να χάσει την ίδια του τη ζωή. Μα είναι αυτός ο κίνδυνος που καθιστά την πράξη αξεπέραστη κι αιώνια. Είναι αυτός ο δρόμος που οδηγεί την ανθρωπότητα στο Αύριο. Είναι αυτός ο άνθρωπος, είναι αυτός ο λαός, που, επιλέγοντας τούτον τον κίνδυνο με ελεύθερη βούληση,  κερδίζει την Αθανασία.

Πολιτικές που αναφέρονται μονάχα στην οικονομική ανάπτυξη ενός λαού αποτελούν σκιές και είδωλα. Όσοι προάγουν τέτοιες πολιτικές, επιθυμούν μονάχα να δημιουργούν δεσμώτες. Ως άνθρωπος, δεν μπορώ να δεχτώ δεσμά για μένα ή να επιβάλλω δεσμά για το συνάνθρωπό μου. Ως πολίτης, δε δέχομαι να μου πουλάνε σκιές . Ως επιστήμονας, δε δέχομαι να ζω στο σκοτάδι. Ως εκπαιδευτικός, έχω χρέος να κηρύττω το ΦΩΣ. ΩΣ ΕΛΛΗΝΑΣ, ΔΕΝ ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΣΚΛΑΒΟΣ, ΟΠΟΙΑ ΚΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΔΕΣΜΑ ΤΗΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ ΜΟΥ!

Έχω ένα όνειρο (Εμπνευσμένο από τον περίφημο λόγο του Μ. Λ. Κινγκ)

Οι εποχές που ζούμε είναι πράγματι συνταρακτικές. Τα γεγονότα και οι καταστάσεις, τις οποίες βιώνουμε, είναι σίγουρο ότι θα μείνουν στην Ιστορία. Κι αυτό όχι μόνο επειδή αντιμετωπίζουμε μια καταβαράθρωση της οικονομικής μας διαβίωσης, αλλά διότι διαφαίνεται πως πίσω απ’ όλη αυτή την κατάσταση στέκεται, κρυμμένη στο σκοτάδι, μια εθνική κατάπτωση, μια πολιτική παρακμή, μια πολιτισμική παγκόσμια οπισθοδρόμηση. Δε θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Το Ελληνικό κράτος δημιουργήθηκε πριν από σχεδόν 200 χρόνια, ο Ελληνικός πολιτισμός όμως ανέτειλε πριν χιλιάδες χρόνια και επηρέασε τον ανθρώπινο πολιτισμό όσο ίσως κανένας άλλος.

Η δημιουργία του Ελληνικού κράτους σήμαινε τη δικαίωση των θυσιών ενός ολόκληρου λαού. Σηματοδότησε ένα νέο ξεκίνημα για το σκλαβωμένο λαό μας, έδωσε ελπίδες για μια νέα αυγή της ελληνικής πνευματικής κληρονομιάς. Όσα έθνη μας βοήθησαν τότε να απελευθερωθούμε, το έκαναν διακηρύσσοντας το σεβασμό στην ιστορία μας, στην κληρονομιά που κουβαλούσαν και τα ίδια, όντας πνευματικά τέκνα της ελληνικής διανόησης. Έπειτα, όμως από διακόσια περίπου χρόνια, πρέπει να αντιμετωπίσουμε και πάλι μια καινούργια μορφή σκλαβιάς. Διακόσια χρόνια μετά, η ψυχή του Έλληνα είναι και πάλι  συντριμμένη, η περηφάνεια του καταρρακωμένη, η καρδιά του προδομένη κι ερειπωμένη. Διακόσια χρόνια μετά, ο Έλληνας ζει σ’ ένα απομονωμένο νησί ανέχειας, καταμεσής ενός απέραντου ωκεανού υλικής ευημερίας που τον περιβάλλει. Διακόσια χρόνια μετά, ο Έλληνας ακόμα μαραζώνει στο περιθώριο της παγκόσμιας κοινότητας και οικονομίας και βρίσκει τον εαυτό του εξόριστο στην ίδια του τη χώρα. Οφείλουμε, λοιπόν σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, να αναδείξουμε μια τραγική κατάσταση.

Κατά μια έννοια, τα Ευρωπαϊκά έθνη μας χρωστούν μια επιταγή που ακόμη δεν έχουμε εισπράξει. Όταν οι Αρχιτέκτονες της «Ευρώπης των λαών» συνέταξαν τα κείμενα της ΕυρωπαΪκής Ένωσης, ουσιαστικά υπέγραψαν ένα γραμμάτιο, το οποίο θα έπρεπε να αποτελεί κληρονομιά για κάθε Ευρωπαίο. Αυτό το γραμμάτιο ήταν μια υπόσχεση, ότι όλοι οι ευρωπαίοι θα απολάμβαναν, εκτός από τα όποια υλικά αγαθά θα μπορούσε να διακινήσει κάθε λαός, και την κοινωνική προστασία, αυτή που καθιστούσε την Ευρώπη το αντίπαλον δέος στην απανθρωπιά της κυριαρχίας της αγοράς και την υποκρισία της, που πρέσβευαν οι ΗΠΑ.

Είναι ολοφάνερο σήμερα ότι η Ευρώπη έχει αθετήσει αυτή τη δέσμευση, όσον αφορά στα αδύναμα οικονομικά κράτη, όπως η Ελλάδα. Αντί να τιμά αυτή την ιερή υποχρέωση της προστασίας όλων των πολιτών της ανεξαιρέτως, η Ευρώπη, συμπεριφερόμενη ως απρόσωπος και απάνθρωπος οικονομικός κολοσσός, ως μια απλή Τράπεζα, έχει δώσει στους οικονομικά ασθενέστερους πολίτες της δάνεια, στην πραγματικότητα ψεύτικα γραμμάτια, που υποθηκεύουν το μέλλον τους, που διαιωνίζουν μια κατάσταση οικονομικής εκμετάλλευσης και αδικίας. Όμως αρνούμαστε να πιστέψουμε ότι η τράπεζα της δικαιοσύνης έχει χρεοκοπήσει. Αρνούμαστε να πιστέψουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συστάθηκε μόνο και μόνο για να αντιμετωπίζει τα αδύναμα κράτη ως φτωχούς συγγενείς. Αρνούμαστε να πιστέψουμε ότι δεν υπάρχει ακόμη στοιχειώδης ανθρωπιά στο τεράστιο θησαυροφυλάκιο των ανθρωπιστικών αξιών και ιδανικών της Ευρωπαϊκής Ιδέας. Γι’ αυτό φωνάζουμε μ’ όλη τη δύναμη των πνευμόνων μας, κραυγάζουμε και διαμαρτυρόμαστε, για να εξαργυρώσουμε και να απαιτήσουμε αυτό το γραμμάτιο, το οποίο θα μας δώσει το θησαυρό της ελευθερίας και την ασφάλεια της Δικαιοσύνης.

Είναι ανάγκη να υπενθυμίσουμε στην Ευρώπη την ανάγκη του «Τώρα». Αυτή δεν είναι στιγμή για επαναύπαση και καθυστερήσεις. Τώρα είναι η στιγμή για να μεταβούμε από τη σκοτεινή και έρημη κοιλάδα της απομόνωσης, στο ηλιόλουστο μονομάτι της Κοινωνικής Δικαιοσύνης. Τώρα είναι η στιγμή να κάνουμε τη δικαιοσύνη πραγματικότητα για όλα τα τέκνα της ανθρωπότητας. Τώρα είναι η στιγμή να ανυψώσουμε την Ευρώπη από την κινούμενη άμμο της κοινωνικής αδικίας προς το βράχο της ανθρωπιάς και της αδελφοσύνης.

Θα ήταν μοιραίο για τα Ευρωπαϊκά Έθνη να παραβλέψουν την επιτακτική ανάγκη της στιγμής και να υποτιμήσουν την αποφασιστικότητα του κάθε ευρωπαίου που βρίσκεται σε ανέχεια, το δυναμισμό του κάθε Έλληνα που καταπιέζεται . Το φλεγόμενο καλοκαίρι της δικαιολογημένης αγανάκτησης των Ελλήνων και των υπολοίπων λαών που μας στήριξαν, δεν έχει τελειώσει, ούτε πρόκειται να τελειώσει, μέχρι να φανεί το αναζωογονητικό φθινόπωρο της ελευθερίας και της ισότητας. Όσα συνέβησαν τη χρονιά που πέρασε δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή. Κι όσοι ήλπιζαν πως ο Έλληνας χρειαζόταν απλά μια εκτόνωση και πως τώρα είναι ικανοποιημένος,  θα ξυπνήσουν βίαια, αν οι πολιτικοί και οικονομικοί ταγοί του έθνους μας και της Ευρώπης συνεχίσουν να παραβλέπουν το πρόβλημα. Και δεν θα υπάρξει άλλη ανάπαυση ούτε γαλήνη στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη, μέχρι οι Έλληνες κι όσοι αισθάνονται Έλληνες, μέχρι οι οικονομικά καταπιεσμένοι όλης της Ευρώπης, ολόκληρου του κόσμου, να κατοχυρώσουν την πραγματική ελευθερία και ανεξαρτησία τους από την άσπλαχνη κι απάνθρωπη οικονομική διαχείριση της τύχης τους. Η καταιγίδα της εξέγερσης θα συνεχίσει να ταρακουνά τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της ίδιας της ιδέας της Παγκοσμιοποίησης, μέχρι να ξημερώσει η λαμπερή μέρα της δικαιοσύνης.

Όμως υπάρχει κάτι που πρέπει να πω στο λαό μου, ο οποίος στέκεται στο κατώφλι που οδηγεί στο ανάκτορο της δικαιοσύνης. Στον αγώνα για την αναγέννησή μας, δεν πρέπει να πέσουμε σε παράνομες και λανθασμένες πράξεις βίας. Δεν πρέπει να ικανοποιήσουμε τη δίψα μας για ελευθερία, πίνοντας από το ποτήρι της πικρίας και του μίσους.

Πρέπει να διεξάγουμε τον αγώνα μας στο υψηλό επίπεδο της αξιοπρέπειας και της πειθαρχίας. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε η δημιουργική διαμαρτυρία μας να ολισθήσει στη σωματική βία. Συνεχώς θα πρέπει να ανυψωνόμαστε στα μεγαλόπρεπα ύψη, όπου θα αντιτάσσουμε τη δύναμη της ψυχής στη σωματική βία. Η εξαιρετική μαχητικότητα, που διακατέχει την ψυχή του Έλληνα, δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε βίαιες ενέργεις κατά των συμπολιτών μας. Δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε δυσπιστία απέναντι σε όλους τους υπόλοιπους λαούς, διότι πολλοί απ’ αυτούς, όπως το έχουν αποδείξει πολλάκις ως σήμερα, έχουν συνειδητοποιήσει ότι η ελευθερία τους είναι αλληλένδετη με τη δική μας. Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε μόνοι.

Καθώς προχωρούμε πρέπει να δεσμευτούμε ότι θα πορευόμαστε πάντα μπροστά. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω. Υπάρχουν κάποιοι που μας ρωτούν: «Πότε θα είστε ικανοποιημένοι;» Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι όσο η ζωή μας θα υπολογίζεται με βάση κάποιο στυγνό οικονομικό μέγεθος. Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι, όσο αγοράζουν και πουλάνε την ίδια μας την αξιοπρέπεια, σα να είμαστε σκλάβοι. Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι, όσο κυριαρχεί η λογική της εξαγοράς της δικαιοσύνης, της πολιτικής και κοινωνικής αναξιοκρατίας, της καταπάτησης των ηθικών αρχών και των ανθρωπιστικών αξιών για χάρη μιας ψευδούς, πλαστής κι ανυπόστατης οικονομικής ευμάρειας. Όχι, δεν είμαστε ικανοποιημένοι και δε θα ικανοποιηθούμε μέχρι «η Δικαιοσύνη να τρέχει σαν νερό και η Ηθική σαν χείμαρρος».

Δεν ξεχνώ ότι κάποιοι από σας έχετε υποστεί βάσανα, ταλαιπωρίες και τρικυμίες. Είδατε τις δουλειές σας να χάνονται, τα σπίτια σας να κατάσχονται, τη ζωή σας να βαλτώνει, την αξιοπρέπειά σας να πληγώνεται θανάσιμα. Κάποιοι από σας είδατε τις σπουδές σας να απαξιώνονται, τις δεξιότητές σας να εξαγοράζονται για ένα κομμάτι ψωμί. Κάποιοι από σας είδατε τις απόψεις σας να λοιδωρούνται. Είστε βετεράνοι στον πόνο, στη δυστυχία και στην αδικία. Συνεχίστε όμως να μάχεστε με την πίστη ότι η αδικία και ο πόνος σας λυτρώνουν. Σταθείτε όρθιοι, σε κάθε νομό, σε κάθε δήμο, σε κάθε γειτονιά. Κρατήστε στην καρδιά σας την ελπίδα ότι αυτή η κατάσταση με κάποιο τρόπο μπορεί και θα αλλάξει. Ας μη κυλιόμαστε στο βούρκο της απελπισίας.

Λέω σε εσάς σήμερα, φίλοι μου ότι, παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις της στιγμής, ακόμη έχω ένα Όνειρο. Έχω ένα όνειρο βαθιά ριζωμένο στην Ελληνική μου ψυχή.

Έχω ένα όνειρο, ότι μια μέρα αυτό το έθνος θα εγερθεί και θα υπηρετήσει το αληθινό νόημα της φράσης: «Ο πλούτος κατέστησε τον άνθρωπο εχθρό της φύσης και του εαυτού του».

Έχω ένα όνειρο, πως κάποια ημέρα τα παιδιά της γης δε θα γνωρίζουν τι θα πει οικονομική εκμετάλλευση

Έχω ένα όνειρο, πως κάποια ημέρα η χώρα μου, που τώρα καίγεται από τη φωτιά της αδικίας και την οικονομική καταπίεση, θα μετατραπεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης.

Έχω ένα όνειρο, ότι το παιδί μου θα ζήσει σε μια χώρα, σε μια Ευρώπη, στον κόσμο ολόκληρο, όπου δε θα κρίνονται από το πάχος των πορτοφολιών τους, αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους.

Έχω ένα όνειρο σήμερα.

Έχω ένα όνειρο, πως κάποια ημέρα η χώρα μου, η οποία διαθέτει πολιτικούς που πιστεύουν στην ιδέα της εξαθλίωσης των παιδιών μας για χάρη της ευημερίας κάποιων τραπεζών, θα γνωρίσει κυβερνήτες που θα θεωρούν τον άνθρωπο σημαντικότερο από το χρήμα.

Έχω ένα όνειρο, πως κάποια μέρα στη χώρα μου δε θα ακούγονται εκβιαστικά λόγια και απειλές για την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρώπη, αφού η Ελλάδα ΕΙΝΑΙ η Ευρώπη όχι του σήμερα, αλλά του ΠΑΝΤΑ, η Ευρώπη που εκφράζει την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.

Έχω ένα όνειρο πως η Ελλάδα θα είναι η χώρα που θα αναβαπτίσει την Ευρώπη, που θα την οδηγήσει και πάλι στα μονοπάτια της ανθρώπινης ευημερίας, της ηθικής ανάπτυξης, της πνευματικής καλλιέργειας.

Έχω ένα όνειρο πως η Ελλάδα θα ξαναλάμψει και πάλι, θα ξαναγίνει αυτό που ήταν πάντοτε στους αιώνες: η χώρα του Φωτός.

Αυτή είναι η ελπίδα μου και με αυτή θα πορεύομαι από δω και πέρα. Με αυτή την πίστη θα καταφέρουμε να λαξεύσουμε από το βουνό της απελπισίας ένα βράχο ελπίδας. Με αυτή την πίστη θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε τις άσκοπες έριδες της Ενωμένης Ευρώπης σε μια μελωδική αρμονία αδελφοσύνης. Με αυτή την πίστη θα μπορούμε να δουλεύουμε μαζί, να προσευχόμαστε μαζί, να αγωνιζόμαστε μαζί, να υποφέρουμε και να ορθώνουμε το ανάστημά μας για την ελευθερία, όλοι μαζί οι Ευρωπαίοι λαοί, γνωρίζοντας πως κάποια μέρα θα είμαστε ελεύθεροι.

Και αν η Ελλάδα όντως είναι η κοιτίδα του πολιτισμού και η Ευρώπη όντως είναι ένας θαυμαστός κόσμος, αυτά τα λόγια πρέπει να γίνουν πράξη. Ας ηχήσει λοιπόν η ελευθερία από το Μπιγκ Μπεν, ως τον πύργο του Άιφελ. Ας ηχήσει η ελευθερία από τις αρχαίες Ρωμαϊκές αψίδες ως τα σύγχρονα αθλητικά κέντρα της Ισπανίας. Ας ηχήσει η ελευθερία από τον Δούναβη ως το τελευταίο ποτάμι του Άμστερνταμ. Ας ηχήσει η ελευθερία από τα υπέροχα βουνά της Αυστρίας, ως τους ατέλειωτους δρόμους της Γερμανίας.

Όταν επιτρέψουμε στην Ελευθερία να ηχήσει, όταν ηχήσει από κάθε χωριό, από κάθε πολιτεία και από κάθε πόλη, θα μπορέσουμε να βαδίσουμε γοργά προς εκείνη τη μέρα, κατά την οποία όλοι οι άνθρωποι, από κάθε γωνιά τούτης δω της γης, θα ενώσουν τα χέρια και θα τραγουδήσουν μαζί τον εθνικό μας ύμνο προς την Ελευθερία. Διότι τότε θα κατανοήσουν το τι σημαίνει στ’ αλήθεια να φωνάζεις, μ’ όση δύναμη διαθέτουν τα πνευμόνια σου «Χαίρε, ω, χαίρε, λευτεριά»!

«Η Ελευθερία δεν δίνεται ποτέ εθελοντικά από τον καταπιεστή. Πρέπει να κατακτηθεί από τον καταπιεζόμενο».

Δικαιοσύνη και εκπαίδευση: οι βασικοί πυλώνες του πολιτικού συστήματος

Ταράσσεται αυτές τις μέρες το πολιτικό σύστημα για τη σύλληψη του τέως Θεού του Σοσιαλισμού Άκη Τσοχατζόπουλου. Η δήθεν ταραχή, υποκρτική στο έπακρον, δημιουργήθηκε από τους ίδιους «ιερείς» και τις «ιέρειες» του δόγματος του «δώσε κι εμένα μπάρμπα, να σε πολλαταετήσω», τους δημοσιογράφους λέγω, τους ύψιστους εκείνους Γραμματείς και Φαρισαίους που, αφού πρώτα έφαγαν τις επιχορηγήσεις και ξεκοκάλισαν «υπαρκτά λεφτά» από τις διαφημίσεις, ύστερα θυμήθηκαν να ξορκίσουν το... Προαιώνιο Κακό.

Σύμφωνα δε μ’ αυτούς τους... Γραμματείς και Φαρισαίους (Ουαί υμίν!), η εξαίρετη ομάδα των εισαγγελικών και διωκτικών αρχών, ήταν εκείνη που επιτέλεσε το... μέγα άθλο της δίωξης του Εκλεκτού Άκη. Η Δικαιοσύνη έπραξε το καθήκον της: Προέβη σε ποινική δίωξη για εγκλήματα που έχουν παραγραφεί, που έχει ασκηθεί γι’ αυτά δίωξη στο παρελθόν, οπότε καμία περίπτωση δεν υφίσταται να διωχθεί εκ νέου (περίπτωση δεδικασμένου).

Ταράχθηκε το πολιτικό σύστημα και για την άρνηση του Υπουργού Παιδείας κ. Μπαμπινιώτη να προχωρήσει σε παύση χρηματοδότησης προς τα Πανεπιστήμια, καθόσον κάτι τέτοιο θα δυσχέρανε την ίδια τη λειτουργία των Σχολών και των τμημάτων. Η δήθεν – πάλι – ταραχή προκλήθηκε, διότι σύσσωμο το πολιτικό σύστημα είχε ψηφίσει το νέο Νόμο για την Εκπαίδευση. Πώς, λοιπόν και με ποιο κύρος (!) ο κ. Μπαμπινιώτης τόλμησε να τα βάλει με τους Έλληνες Θεούς και την Υπέρτατη Θεά κ. Διαμαντοπούλου; Ποιος είναι τέλος πάντων αυτός ο Μπαμπινιώτης που τολμά να εκφράσει διαφορετική θέση απ’ αυτή των Πολιτικών μας ταγών; Το δε θεάρεστο έργο της απαξίωσης του κ. Μπαμπινιώτη εκλήθησαν να το φέρουν εις πέρας και πάλι οι Γραμματείς και Φαρισαίοι (Ουαί Υμίν!), για τους δημοσιογράφους ομιλώ. Τι χουντικό τον αποκάλεσαν (αυτοί που εκφράζουν τη γνώμη τους με τρόπο... δημοκρατικό), τι εξωπολιτικό πρόσωπο (αυτοί που στήριξαν ως νέο Μεσσία τον εξωκοινοβουλευτικό Παπαδήμο)...

Κι εγώ, ο απλός Έλληνας, παρευρισκόμενος σε ελληνικό δικαστήριο όπου συζητούνταν υποθέσεις οφειλών προς το Δημόσιο, άκουγα έκπληκτος τον... άσπιλο εκπρόσωπο της δικαιοσύνης να λέγει ρητώς και επί λέξει: Ακούστε να σας πω! Ο πρωθυπουργός μας είπε: Χρειαζόμαστε λεφτά! Οπότε, δε με ενδιαφέρει καμία δικαιολογία! Θα πληρώσετε όλοι!!! (καρά sic!). Κι εγώ, ο απλός υποψήφιος διδάκτορας ελληνικού πανεπιστημίου, προετοιμάζομαι, ώστε την κρίση μου για το αν είμαι ή όχι άξιος να λάβω τον τίτλο του διδάκτορος (έλειπε, μωρέ, λίγος χώρος στον τοίχο του σαλονιού μου κι είπα να τον στολίσω μ’ ένα πτυχίο παραπάνω!), θα την εκφράσει εκτός από επιτελείο επιστημόνων και καθηγητών και κάποιος... μάνατζερ, λέει. Που μπορεί να είναι κι άσχετος, λέει. Που μπορεί να είναι κι ο... Μπόμπολας (που λέει ο λόγος), λέει. Ή κάποιος επιχειρηματίας, λέει (ο ψιλικατζής της γειτονιάς μου πιάνει; Καλό παλικάρι, τριάντα χρόνια το κρατά το ψιλικατζίδικο, τίμιος και μπεσαλής! Να σας στείλω ένα βιογραφικό, λέει;).

Δεν είναι τυχαία η σκοτεινή διαδρομή που βαδίζει το κράτος μας, δεν είναι τυχαία η κατρακύλα του έθνους μας, δεν είναι τυχαία η πλήρης παρακμή του πολιτικού συστήματος. Οι δύο βασικοί πυλώνες του, η δικαιοσύνη και η Εκπαίδευση βιάζονται καθημερινά...

Υπάρχει λόγος εκτός του μνημονιακού;

Γνωστή η προπαγάνδα που διαμορφώνεται από τα Μέσα που υποστηρίζουν το εθνομηδενιστικό μνημονιακό μπλοκ: Οποιαδήποτε άποψη εκτός μνημονίου είτε είναι αριστερο- αναρχική, είτε «ελληναράδικη». Τουτέστιν, δεν υπάρχει Ελλάδα εκτός μνημονίου. Δεν μπορεί να υπάρξει Ελλάδα εκτός καθεστώτος οικονομικής κατοχής, εποπτείας, επιτροπείας κ.ο.κ (πλουσιωτάτη η Ελληνική γλώσσα, «πτωχοί τω πνεύματι» όσοι τη μεταχειρίζονται τοιουτοτρόπως, για να «σκεπάσουν» με βερμπαλισμούς την αλήθεια).

Το μνημόνιο Ι και ΙΙ – και όσα άλλα θα έρθουν – μοναδικό στόχο διαθέτουν την αποπληρωμή του χρέους. Αποτελούν, κατ’ αναλογία, το «Πάσχα» των Διεθνών Τραπεζιτικών Οίκων: Αντικρίζουν τους Έλληνες ως αμνούς επί σφαγή, οι οποίοι ανατράφησαν για να προσφερθούν έπειτα «θυσία» στα πλούσια τραπέζια τους. Κατά συνέπεια, ούτε ανάπτυξη οικονομική υπόσχονται, ούτε ολοκληρωμένη «συνταγή» είναι. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα που προτείνονται (οριζόντιες περικοπές μισθών, απολύσεις κ.ο.κ) θα οδηγούν ολοένα και σε βαθύτερη ύφεση την ελληνική οικονομία. Οι εισηγητές τους το γνωρίζουν. Αδιαφορούν. Τα λεφτά τους επιθυμούν και μόνο να πάρουν. Οι σώφρονες και λογικοί άνθρωποι το αντιλαμβάνονται. Τα υπόλοιπα είναι απλώς «σάλτσα», ωραιοποιημένοι ευφημισμοί.

Αν παραμερίσουμε, έστω και προσωρινά, τα αίτια που προκάλεσαν τούτη την πλήρη υποταγή της παρούσας πολιτικής «φρατρίας» στα κελεύσματα ξένων οικονομικών δυναστών, αυτό που απομένει είναι να εξετάσουμε αν η Ελλάδα διαθέτει εκείνα τα στοιχεία που θα την οδηγούσαν σε μια βελτίωση τόσο της οικονομικής, όσο και της ευρύτερα πολιτιστικής της διαδρομής.

Πρώτιστο στοιχείο είναι βέβαια ο ίδιος ο πολιτισμός της. Η Ελλάδα είναι από τις ελάχιστες χώρες στον κόσμο, όπου διαθέτει μια ξεχωριστή ιστορική και πολιτισμική πορεία. Αυτό και μόνο την κάνει ικανή να διαθέτει τόσο ισχυρές ρίζες και βάσεις, ώστε με την κατάλληλη ώθηση να μπορέσει να αναδημιουργηθεί ακόμη κι από τις στάχτες της. Πολλοί τρόποι υπάρχουν, οι οποίοι θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τον πολιτισμικό δυναμισμό της χώρας. Ένας είναι κι αυτός: αξιοποίηση της πολιτισμικής κληρονομιάς της Ελλάδας με τέτοιο τρόπο, ώστε να διατηρεί τα πρωτεία σε πλείστους τομείς: τουριστικός (η ανάπτυξη του λεγόμενου πολιτισμικού τουρισμού στη χώρα είναι σχεδόν ανύπαρκτη), εκπαιδευτικός (τα πανεπιστήμια παραμένουν «ερμητικά κλειστά» σε ξένους φοιτητές, ενώ η αντίσταση στη δημιουργία ιδιωτικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εξαιτίας μιας εντελώς βλακώδους αντίληψης, μας πισωγυρίζει δεκαετίες πίσω), καλλιτεχνικός (πόσα αριστουργήματα ελληνικής λογοτεχνίας προωθούνται στο εξωτερικό, γιατί σε πλείστες περιπτώσεις τα εκμεταλλεύονται – με απίστευτα κέρδη- ξένοι εκδοτικοί οίκοι;), θρησκευτικός (η Ορθοδοξία, αντί να αναδεικνύει το ιδιαίτερο πολιτιστικό της βάρος, «κρύβεται» λες και έχει εγκληματίσει έναντι της παγκόσμιας ιστορίας).

Δεν είναι του παρόντος να επεκταθούμε. Του παρόντος είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες μιας γόνιμης διαλογικής ανταλλαγής σκέψεων πάνω σ’ ένα από τα βασικότερα ζητήματα σήμερα: Η Ελλάδα έχει αναμφισβήτητα ένδοξο παρελθόν. Έχει  αντίστοιχα μέλλον; Πώς το δεύτερο θα μπορούσε να αξιοποιήσει το πρώτο;

Το μυθικό πουλί «Φοίνικας» αναγεννήθηκε από τις στάχτες του. Η Ελλάδα μπορεί και πάλι να αναγεννηθεί. Ο πολιτισμός της σιγοκαίει ακόμα.  Η ιστορία της έχει αποδείξει πως διαθέτει όλες τις δυνατότητες να το πράξει. Το μνημονιακό καθεστώς ξεπουλά μονάχα τη χώρα με την ίδια ευκολία που κάποιος θα ξεπουλούσε το αυτοκίνητό του για να ξεχρεώσει κάποια χρέη άλλα. Μόνο που η χώρα και όσοι κατοικούν σ’ αυτήν δεν είναι υλικά αγαθά...

Πέτρινα Χρόνια

Η μοίρα μας επιφύλαξε να ζήσουμε σε πέτρινα χρόνια. Ανατράπηκε μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα το βιοτικό μας επίπεδο. Κι εγώ αισθάνομαι να περπατώ σ’ ένα δρόμο που έχει ερημώσει από καιρό και  δεν υπάρχει κανείς για να μιλήσω, μα ούτε και θέλω κόσμο γύρω μου. Δεν τραγουδώ, γιατί κανένα τραγούδι δεν μπορεί να μιλήσει για την πίκρα μου. Οι δρόμοι που διαβαίνω κρατούν μονάχα μια στιγμή και τούτο το ταξίδι μοιάζει να έχει ένα τέλος δίχως άλλη αρχή. Περπατώ βιαστικά, σαν το χρόνο που μας κλέβει τα νιάτα. Η νύχτα όμως δε βιάζεται να φύγει κι έτσι εγκαταστάθηκε στην ψυχή μου, δίχως φεγγάρι κι άστρα. Δεν μπορώ να ξεφύγω από τις ίδιες τις κραυγές της ψυχής μου. Οι ευχές μου οι παιδικές ξεχάστηκαν καιρό τώρα. Βαριαναστενάζω κι η καρδιά μου φλέγεται από έναν ατέλειωτο χειμώνα και δίχως ξημέρωμα δειλινά, από έναν καημό δίχως αύριο. Μοιάζει  η ψυχή μου πληγωμένο ζώο, χτυπημένο από αυτοκίνητο με ξένη σημαία.

Στην αέναη ιστορική μας διαδρομή ζήσαμε, ως λαός, ατέλειωτες μάχες. Άραγε κουραστήκαμε και δε θέλουμε πλέον να δώσουμε καμία άλλλη; Άραγε λησμονήσαμε πως η ζωή πάντοτε είναι μια μάχη που δεν τελειώνει ποτέ; Μοιάζουμε σακατεμένοι, πεσμένοι στο πάτωμα ενός ρινγκ με τον αντίπαλο να στέκεται από πάνω μας βλοσυρός κι άγριος, σίγουρος για τη νίκη του, έτοιμος να πανηγυρίσει την ολοκληρωτική ήττα μας. Στάζουν τα χείλη μας αίμα, τα μάτια μας δακρύζουν από τον πόνο. Πληγωθήκαμε.

Πέσαμε. Πληγωθήκαμε. Μα τώρα, είμαστε ακόμα πιο δυνατοί. Διότι η καρδιά μας είναι από σίδερο, η ψυχή μας από ατσάλι. Και στο βάθος του ρινγκ περνούν μία μία οι μορφές των προγόνων μας που έδωσαν τις δικές τους μάχες. Μάχες που τις κέρδισαν, μάχες που θριάμβευσαν. Εκείνοι τώρα μας βλέπουν, θεατές, να έχουμε πέσει κάτω, αιμόφυρτοι και μας κοιτούν με σθένος, μ’ ένα κρυφό χαμόγελο.

Είναι τα χρόνια πέτρινα που ζούμε, σκληροί καιροί μες τη φωτιά. Μα η Ελλάδα που κουβαλά τη γη στους ώμους της, που χάραξε τους δρόμους, κλείνει μέσα της εκείνες τις δυνάμεις που μπορούν να θρυμματίσουν τις πέτρες που γυρεύουν να μας καταπλακώσουν, που μπορούν να σπάσουν τις αλυσίδες που μας κρατούν δεσμώτες. Η Ελπίδα, η Πίστη, η Παράδοση, η Ιστορία, οι Ιδέες.

Τα πέτρινα χρόνια ήρθαν. Θα περάσουν. Διότι ο αγώνας ποτέ δεν τελειώνει για μας. Όσο σηκωνόμαστε και πάλι όρθιοι, ο αγώνας ποτέ δεν τελειώνει για μας. Όσο στα χείλη μας ποτέ δεν ακούγεται η λέξη «παραδίνομαι», ο αγώνας ποτέ δεν τελειώνει για μας. Όσο την καρδιά μας καίει η ελπίδα της αναγέννησης της πατρίδας μας, ο αγώνας ποτέ δεν τελειώνει για μας. Όσο την ψυχή μας φλογίζει η λευτεριά, ο αγώνας ποτέ δεν τελειώνει για μας.

Πέσαμε. Και λοιπόν;  Ώρα να σηκωθούμε και πάλι όρθιοι! Κραυγάζουν οι πάντες γύρω μας. «Πέθαναν οι ήρωες», «έσβησε η Ελλάδα». Μα οι ήρωες δεν πεθαίνουν. Γίνονται σύμβολα και δυναμώνουν τις ψυχές εκείνων που τους πιστεύουν. Ούτε η Ελλάδα σβήνει. Διότι έχει έναν τέτοιο πολιτισμό, όλο φως.  

Το εφικτό και το εθνικό

Η γραμμή μεταξύ των ιδεολογιών που για χρόνια μεσουρανούσαν στην Ελλάδα φαίνεται πως έχει καταρρεύσει. Από την άλλη, κοινή συνισταμένη των πάλαι ποτέ ενδόξων ιδεολογικών αναφορών αναδύεται πλέον η εθνικοκεντρική αντιμετώπιση της πολιτικής. Τούτο είναι καλό. Είχαμε πολύ καιρό να ακούσουμε εθνικό λόγο στην πολιτική.

Η οικονομική κατάρρευση της χώρας μας, φρονώ, δεν έχει ενεργοποιήσει ως τα σήμερα μια συμπαγή ομάδα που θα μπορούσε να διεκδικήσει την εξουσία με καινοφανή λόγο. Το προφανές αίτιο είναι ακριβώς η έλλειψη συγκεκριμένων πολιτικών στόχων. Τι θα μπορούσε να αντιπροτείνει κανείς στην παρούσα κατάσταση; Επιστροφή στη δραχμή; Έξοδο από την Ευρωζώνη ή την ίδια την Ε.Ε.; Και το κυριότερο ερώτημα: Πόσο εφικτός είναι σήμερα ο εθνικός λόγος και οι αντίστοιχοι στόχοι του;

Η πρώτη βάση συζήτησης και σχηματισμού πολιτικού πλαισίου που θα ξεπερνούσε τα πεπαλαιωμένα πλέον συστήματα είναι αυτό του τρόπου διακυβέρνησης. Ο κοινοβουλευτισμός, όπως κυριαρχεί σήμερα, έχει ξεπεραστεί. Αποτελεί, συν τοις άλλοις, πολιτικό φαινόμενο ιδιότυπης ολιγαρχίας με φαινομενικά χαρακτηριστικά δημοκρατίας. Περισσότερα δημοκρατικά στοιχεία βρίσκει ο ιστορικός μελετητής στην Αρχαία Σπάρτη, παρά σε ένα – οποιοδήποτε- κοινοβουλευτικό δημοκρατικό σύστημα. Για το θέμα αυτό, πολλοί από τους γνωρίζοντες έχουν διατυπώσει απόψεις που όλες, λίγο ή πολύ, συγκλίνουν στο εξής: η σύγχρονη τεχνολογία παρέχει τις δυνατότητες μεγαλύτερης συμμετοχής στα κοινά. Αρκεί να αλλάξουμε τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τόσο τη δημοκρατία, όσο και τον τρόπο διακυβέρνησης μέσω αυτής. Λευκή επιταγή τεσσάρων χρόνων δεν μπορεί πλεόν να δίδεται σε κανέναν! Ο θεσμός της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Η αξιοποίησή του θα μπορούσε να οδηγήσει στο δεύτερο: Δημοκρατία Άμεση και με χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας.

Δεύτερο στοιχείο είναι σαφώς ο καθορισμός της κρίσης στις σωστές της διαστάσεις. Είναι πια ηλίου φαεινότερο πως η κρίση μόνο οικονομική δεν είναι. Πολιτισμική αμιγώς, εθνική ξεκάθαρα, πολιτική σαφέστατα. Η Ελλάδα, εδώ και πολλά χρόνια, έχει απωλέσει σημαντικά στοιχεία εθνικής ταυτότητας (θρησκεία, τέχνη, ηθική) και τείνει να απωλέσει ακόμη περισσότερα (γλώσσα, παιδεία, δίκαιο). Κατά συνέπεια, ερωτήματα  του τύπου «επιστροφή στη δραχμή» δεν έχουν νόημα. Το πρώτο που θα έπρεπε να απαντηθεί είναι το εξής: Πώς θα μπορούσαμε, διατηρώντας τα πολιτιστικά μας στοιχεία και την εθνική μας ταυτότητα, να πορευτούμε στη σύγχρονη εποχή; Αν κάτι έχει αποδειχτεί στην ιστορική διαδρομή είναι πως κανείς λαός δεν μπορεί να ευδοκιμήσει, αν δε φροντίσει να ακολουθεί νέους δρόμους. Έχει, όμως επίσης αποδειχτεί πως κανείς λαός δεν μπορεί να διατηρήσει την αυτοδιάθεσή του, αν δε διατηρήσει αντίστοιχα εκείνα τα στοιχεία της εθνικής του ταυτότητας που του δίνουν το νόημα που χρειάζεται για να συνεχίσει να πορεύεται. Για την Ελλάδα, αυτή η διαπίστωση έχει ιδιαίτερη αξία. Μιλάμε για μια παράδοση, μια ιστορική διαδρομή τόσο σπουδαία, τόσο μεγάλη σε χρονική διάρκεια που η διαφύλαξη της ταυτότητάς της δε συνιστά μόνο ανάγκη εκ μέρους του λαού της, αλλά και πολιτισμική συνέπεια και σεβασμό εκ μέρους όλων των δυτικογενών κρατών. Κατά συνέπεια, ο δυτικός προσανατολισμός της χώρας δεν είναι ζητούμενο. Είναι αυτονόητο. Με μια όμως βασική προϋπόθεση: Το αυτονόητο αυτό έχει ιστορικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Όχι πολιτικά. Στην πολιτική μονόδρομοι δεν υπάρχουν. Το συμφέρον κάθε κράτους και κάθε έθνους έχει φορά από μέσα προς τα έξω, όχι από τα έξω προς τα μέσα.

Συνεκτικό στοιχείο σ’ όλα τα παραπάνω είναι, θαρρώ, η εθνικοκεντρική προσέγγιση και ο εθνικός αντίστοιχα λόγος. Αυτή η θέση ίσως να ξενίσει τους υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης ή τους εθνοσκεπτικιστές που, λανθασμένα, συγχέουν τον εθνοκεντρικό χαρακτήρα της πολιτικής με ρατσιστικά στοιχεία. Στους πρώτους θα μπορούσα να αντιτάξω το εξής γεγονός που, συνήθως, οι ίδιοι αποκρύπτουν έντεχνα: Υπήρξαν κι άλλοτε στην ιστορία απόπειρες «παγκοσμιοποίησης» του πολιτισμικού γίγνεσθαι. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν το επιστέγασμα τέτοιων προσπαθειών. Κατέρρευσε. Κατά τη γνώμη μου για ένα βασικό λόγο (χωρίς να απαρνούμαι κι όλους τους άλλους): Ο βασικός στόχος κάθε παγκοσμιοποίησης είναι να προβάλλει ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Για να το επιτύχει αυτό, θεωρεί τους ανθρώπους ως είδος προβάτων που μπορούν να ενταχθούν στο ίδιο κοπάδι και χρησιμοποιεί κάθε μορφή βίας για να καθυποτάξει την όποια διαφοροποίηση. Πόσο εύκολο όμως είναι να επιτύχεις την «προβατοποίηση» αυτή; Καθόλου. Η διάθεση για διαφοροποίηση και η δίψα για ελευθερία είναι από τα βασικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά που μας ξεχωρίζουν από τα ζώα. Το πρώτο, λοιπόν που ο άνθρωπος αναγνωρίζει ως διαφορετικότητα, μετά τον εαυτό του, είναι αυτοί που γεννήθηκαν κι ανατράφηκαν στον ίδιο τόπο. Οι δεσμοί που σχηματίζονται σ’ αυτό το πλαίσιο είναι γερά θεμελιωμένοι, διότι είναι δεσμοί που διαμορφώνονται ελεύθερα κι όχι δεσμά που επιβάλλονται. Στους δεύτερους, που μπλέκουν την έννοια του έθνους με την ιδεολογία του ρατσισμού, θα έλεγα τα εξής: Η αγάπη μου για την πατρίδα μου, τον τόπο μου, δε σημαίνει ταυτόχρονα μίσας για τους άλλους τόπους. Σηματοδοτεί μια αίσθηση διαφορετικότητας. Αυτή η αίσθηση δεν συνιστά ποτέ ρατσισμό. Πάψτε, λοιπόν να μπερδεύετε τον πατριωτισμό με τη μισαλλοδοξία. Είναι τόσο απλοϊκή και ανόητη αυτή η σύγχυση, όσο ηλίθια κι άχρηστη είναι η ξενομανία.

Πόσο εφικτά είναι όλα τα παραπάνω, είναι ένα καίριο ερώτημα. Απαντώ: σε μεγάλο βαθμό. Δεν μπορεί να θεωρηθεί ανέφικτη μια μετεξέλιξη της δημοκρατίας. Οι Έλληνες διαμόρφωσαν το πολίτευμα αρχικά, μπορούν οι ίδιοι να είναι που θα μεταφέρουν τις αξίες του στα σύγχρονα δεδομένα. Κάθε είδους επιβολή, είτε οικονομική είτε όποια άλλη, έστω κι  αν βαπτίζεται «παγκοσμιοποιημένη», αντιστρατεύεται τις ανθρωπιστικές αξίες του Δυτικού Πολιτισμού, ο οποίος μάλιστα υποτίθεται ότι τις προστατεύει. Το τελευταίο: η ιστορία μας έχει δείξει πως το εθνικό είναι πάντα το εφικτό. Το όραμα μιας παγκόσμιας συναδέλφωσης θα παραμείνει για πάντα μια ουτοπία, εφόσον αυτοί που προσποιούνται ότι το απεργάζονται δε θέσουν ως βασική συνθήκη του οράματος το σεβασμό κάθε εθνικής διαφορετικότητας και δεν απαρνηθούν δια παντός κάθε επιθυμία για επιβολή που προέρχεται από μια άδικη εξουσία.