Το ελληνικό πρόβλημα και οι παπαγάλοι των ξένων

Καθόσον δεν είμαι πολιτικός, βλέπω τα πράγματα από μια πιο αποστασιοποιημένη σκοπιά. Μου δημιουργεί, λοιπόν πολλά ερωτήματα ο τρόπος που η σημερινή κυβέρνηση αντικρίζει τη λειτουργία της δημοκρατίας στη χώρα. Ο πρωθυπουργός ζητά ενότητα και στήριξη, διαβάζουμε, κι όχι διαφορετικές φωνές. Θάνατος στον πλουραλισμό, λοιπόν... Πρέπει να στηρίξουμε όχι τη δημοκρατία, αλλά τα... λεφτά που μας δάνεισαν οι ξένοι. Διαφορετικά, η Ελλάδα έχει πρόβλημα. Τι πρόβλημα άραγε έχει η Ελλάδα σήμερα; Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα δε συμμορφώνεται με τις εντολές των ξένων... δεν στηρίζεται επαρκώς από τους ξένους... τι ακριβώς;

Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα πάσχει από πολιτική συμπεριφορά.Πρώτα από αυτή που χαρακτηρίζει την κυρίαρχη δημοσιογραφική σκέψη στη χώρα σήμερα. Δημοσιογραφία που υπηρετεί ξένους αφεντάδες και παπαγαλίζει ξένα πρότυπα.  Προβάλλονται συμμαχίες φιλελεύθερων κομμάτων και οργανώσεων, οι οποίες συνήθως ακολουθούν το δόγμα μιας εθνομηδενιστικής πολιτικής και διακατέχονται από το σύνδρομο της έξωθεν σκέψης. Οι πολιτικοί της καρέκλας και της έξωθεν σκέψης επίσης κυριαρχούν σήμερα στην Ελλάδα. Πολιτικοί που δε γνωρίζουν από πρώτο χέρι την ιδιαιτερότητα της ελληνικής κατάστασης, παρά ακολουθούν αβασάνιστα και πιστά, τυφλωμένοι από μια ιδιότυπη ξενομανία και μιμητισμό που φτάνει στα όρια του απόλυτου θαυμασμού, κάθε προϊόν της δυτικής σύγχρονης σκέψης, που όμως τώρα τελευταία φαντάζει ψεύτικη. Δε λείπουν οι φωνές που μιλούν για διαφορετικά πλέον μοντέλα σκέψης, ακόμη και στο οικονομικό ζήτημα που κυριαρχεί πλέον στην παγκόσμια πολιτισμική σφαίρα.

Μεγάλο πρόβλημα της σύγχρονης δυτικής σκέψης είναι ότι, στο βωμό μιας κοντόφθαλμης πολιτικής, η οποία, ως σύνηθες όραμα έχει μόνο την εξασφάλιση οικονομικών συμφερόντων, έχει χάσει τη δυνατότητα να ερμηνεύει ιστορικά και πολιτικά τα τεκταινόμενα. Μόνον έτσι μπορεί να ερμηνευθούν προτροπές του τύπου «οι ΗΠΑ πρέπει  να συνεργαστούν στενά με έθνη όπως η... Τουρκία, ώστε να χτίσουν τη λεγόμενη «ευρύτερη Δύση» (sic)!!  Ανίκανη να αντιμετωπίσει τα συστημικά προβλήματα που τελικά έχουν αρχίσει να διαφαίνονται έντονα, προσεταιρίζονται όποιον βρουν, ακόμη και εταίρους με πολλαπλές αντιθέσεις πολιτισμικής φύσης, αρκεί να υπηρετούνται τα εντελώς στενόμυαλα σχέδια και οι επιδιώξεις, κυρίως οικονομικής φύσης.

Η σύγχρονη οικονομική σκέψη, με τη σειρά της,  στηρίζει μια απάνθρωπη μηχανή, απρόσωπη και υλιστική. Κυριεύει την ίδια την κοινωνία, περιθωριοποιεί την εθνική ιδιαιτερότητα, εξαθλιώνει και απαξιώνει τον άνθρωπο, θυσιάζοντάς τον όχι για το κοινό καλό αλλά για το συμφέρον κάποιων λίγων και των κεφαλαίων τους. Το πρόβλημα, λοιπόν δεν είναι η κρίση χρέους. Είναι η κρίση πολιτισμού. Και το πρόβλημα αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν είναι οτι οι σκεπτόμενοι πολίτες και διανοούμενοι επιθυμούν πραγματικά να γυρίσουν στη δραχμή ή να φύγει η χώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πρόβλημα είναι πως η Ευρωπαϊκή Ένωση, από μια προσπάθεια συνασπισμού πολιτικής κυρίως φύσης και με όχημα μια κοινή πολιτισμική πορεία διαχρονικά, κατάντησε μια μεγάλη τράπεζα που καταλαβαίνει μόνο από οικονομική πρόοοδο και ευημερία.

Υπάρχουν όμως και οι απλοί πολίτες, οι πνευματικοί άνθρωποι (όχι απαραίτητα προβεβλημένοι από τα μέσα που ενημερώνουν την άκριτη... μάζα, όπως μάλλον θεωρούν όλους μας) που αντιτίθενται σε τέτοιες καταστάσεις και τέτοια προϊόντα σκέψης. Που δε θεωρούν κάθε τρόπο λύσης που προτείνεται έξωθεων εξ ορισμού καλό. Που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στον πατριωτικό τρόπο πολιτικής σκέψης και δράσης και προάγουν διαφορετικά πολιτισμικά πρότυπα ανθρώπινης δραστηριότητας που δε βασίζονται μόνο στην οικονομική δήθεν ευημερία.

Αν, λοιπόν οι ξένοι κάνουν λόγο, ανοιχτά πλέον, για επιβολή ιδιότυπης οικονομικής κατοχής στη χώρα που γέννησε το Δυτικό πολιτισμό, πώς δεν αντιλαμβάνονται οι δικοί μας... φωστήρες ότι αυτό εξαγριώνει κάθε λογικό άνθρωπο που πιστεύει σε αξίες και ιδανικά, όπως δημοκρατία και ελευθερία; Αν οι ξένοι απειλούν εμμέσως με χρεοκοπία και δηλώνουν «έτοιμοι», γιατί νομίζουν ότι ο κάθε έλλογος νους αυτής της χώρας, ακόμη και απλός πολίτης, «τρώει» τούτη την κενή απειλή, όταν γνωρίζει όποιος διαθέτει έστω μια στάλα λογικής, τι θα σημάνει η χρεοκοπία για τη... Γερμανία, για παράδειγμα, αν χάσει περίπου το 20% της αγοράς των εξαγώγιμων προϊόντων τους, που αποτελεί σήμερα η Ελλάδα; Για τόσο ανόητους μας έχουν; Αν οι ξένοι χάνουν την υπομονή τους με το ελληνικό πολιτικό σύστημα, πόσο υπομονή πρέπει να διαθέτουν οι Έλληνες που «πληρώνουν τη νύφη», διαπιστώνοντας ότι τα μέτρα που παίρνουν οι ξένοι δεν αποδίδουν, απλούστατα διότι τα έχουν λάβει δίχως ιδιαίτερη γνώση της ελληνικής πραγματικότητας. Είναι σα να προσπαθείς να ντύσεις μια γυναίκα μικρού μεγέθους  με φόρεμα σε μέγεθος  extra large. Όσο και να τεντώσεις τη γυναίκα, όσο και να μικρύνεις το φόρεμα, τούτο θα είναι πάρα πολύ μεγάλο για να φορεθεί...

Δύο πράγματα οφείλουμε να παραδεχτούμε. Πρώτον, ότι η εξυγίανση της χώρας, η αλλαγή νοοτροπίας και οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες πρέπει σήμερα να αποτελούν βασικό στοιχείο αναφοράς σε κάθε πολιτική δραστηριότητα. Δεύτερον, ότι το κοινοβουλευτικό σύστημα όπως αυτή τη στιγμή δραστηριοποιείται στη χώρα, βρίσκεται όντως σε πραγματική κρίση. Όταν υποψήφιος πρόεδρος κόμματος εξουσίας και υπουργός Οικονομικών της χώρας υιοθετεί συνθήματα που αντικρίζουν την πολιτική ως ποδόσφαιρο. Όταν υποψήφιος πρόεδρος ενός κόμματος εξουσίας παραδέχεται δημόσια ότι δεν είχε διαβάσει αυτό που ψήφισε, αλλά πως ουσιαστικά υιοθέτησε πρακτική προβάτου που ακολουθεί τον ποιμένα και δε συνοδεύει τούτη την παραδοχή του με ταυτόχρονη παραίτησή του από την πολιτική του σταδιοδρομία, αυτό δείχνει πολλά για την ποιότητα του πολιτικού μας βίου. Προσοχή όμως: κάθε γενίκευση βλάπτει. Δεν είναι όλοι έτσι. Το πολιτικό σύστημα της Ελλάδας δεν είναι διαφορετικό από αντίστοιχα των Ευρωπαίων εταίρων μας, κι ας προσπαθούν τα ξένα «παπαγαλάκια» να μας πείσουν για το ακριβώς αντίθετο. Διότι είναι τα ίδια τα παπαγαλάκια που μας «προτείνουν» νέες... συνιστώσες φιλελεύθερου χώρου, φωνάζοντας στα... παλιομοδίτικα, κατ’ αυτούς, πολιτικά σχήματα «για όνομα του θεού, φύγετε!» (για όνομα του όποιου θεού πιστεύετε εσείς, σταματήστε να... παπαγαλίζετε, λέω εγώ), που... απειλούν ότι η Ελλάδα θα χρεοκοποήσει, αν οι Έλληνες δεν φροντίσουν να μειώσουν το βιοτικό τους επίπεδο για να πάρουν οι ξένοι τα λεφτά τους πίσω, σαν να είναι όχι πολιτικοί Εταίροι, αλλά... τράπεζα! Είναι τα ίδια τα παπαγαλάκια που, με λόγο εθνομηδενιστικό, απαξιώνουν κάθε κίνηση αντίθεσης στην παγκοσμιοποίηση, θεωρώντας την τελευταία ως αναπόφευκτα συνδεδεμένη με την εξέλιξη της τεχνολογίας και μόνο. Αποσιωπούν όμως τα παπαγαλάκια αυτά ότι η παγκοσμιοποίηση λαμβάνει ευρύτερα πολιτισμικές διαστάσεις και δεν διαθέτει μόνο οικονομική ή τεχνοκρατική διάσταση κι ότι αυτό, στο οποίο αντιτίθενται πολλοί πραγματικοί διανοούμενοι και πνευματικοί άνθρωποι (κι όχι απλοί «παπαγάλοι» και μιμητές σαν του λόγου τους) είναι η πολιτισμική εξομοίωση που επιθυμούν να επιβάλλουν οι ευαγγελιστές της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας, θέτοντας τα οικονομικά τους προνόμια και συμφέροντα στην κορυφή των δραστηριοτήτων τους και ρίχνοντας στη  φωτιά της απάνθρωπης οικονομικής εκμετάλλευσης όχι μόνο τους αδύναμους, αλλά και εκείνους που προσφέρουν διαφορετικά πολιτισμικά πρότυπα. Για το λόγο αυτό τους ενοχλεί ο εκκλησιαστικός λόγος της Ορθοδοξίας, που πρεσβεύει μια τελείως διαφορετική κουλτούρα απ’ αυτή που τους μάθανε στα ξένα σχολεία που φοίτησαν. Τους ενοχλεί η εθνική ιδιαιτερότητα, που τη θεωρούν «επαρχιώτικη», επειδή δε συνάδει με τις... αστικές μεγαλομανίες που απόκτησαν στην αλλοδαπή. Τους ενοχλούν οι πολυφωνίες στο πολιτικό επίπεδο, καθόσον μάλιστα δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να... ταξινομήσουν  τις πολιτικές παρατάξεις στην Ελλάδα (αφού το πρότυπό τους, οι ΗΠΑ, δε διαθέτουν ουσιαστικά καν παρατάξεις, ενώ η όποια πολυφωνία υπάρχει μεταξύ των δύο κομματικών μηχανισμών εξουσίας εξαντλείται στον τρόπο χρήσης των οικονομικών τους πόρων και εκμετάλλευσης των... δήθεν συμμμάχων τους). Τους ενοχλούν οι πνευματικοί άνθρωποι που εκφράζουν μια διαφορετική θέση από τη δική τους.

Πράγματι, η Ελλάδα χρειάζεται λύσεις στα προβλήματά της και μεγάλες αλλαγές. Λύσεις όμως που απλώς μιμούνται ξένες συνταγές και αλλαγές που οδηγούν σε μιμητικό τρόπο συμπεριφοράς κάποιων άλλων ούτε δυνατές είναι, ούτε ευκταίες. Η δική μας παράδοση και ιστορία μπορεί να μας προτείνει λύσεις, μπορεί να προάγει αλλάγες που θα διαθέτουν ουσιαστικό χαρακτήρα και θα είναι βιώσιμες. Αρκεί να πάψουμε να ακούμε τους παπαγάλους και βλέπουμε μόνο το χρήμα...

Το μανιφέστο μιας νέας επανάστασης

Η Ελλάδα πάντοτε βρισκόταν ανάμεσα σε συμπληγάδες. Αποτέλεσε – κι αποτελεί ακόμη – γεωστρατηγικό «σταυροδρόμι»: ανάχωμα στις ανατολικές αυτοκρατορίες (Χετταίοι, Πέρσες, Τούρκοι), στην άκρη της πυριτιδαποθήκης της Ευρώπης, όπως ονόμασαν κάποιοι ιστορικοί τα Βαλκάνια, λίκνο του Δυτικού τρόπου ζωής. Πολιτικά, οικονομικά, θρησκευτικά, στρατιωτικά, ευρύτερα πολιτισμικά βρέθηκε στο επίκεντρο σχεδόν ολόκληρου του κόσμου.  Γνώρισε ξενοκρατίες, κατοχές, απειλές, πολέμους, προσφυγιά, μετανάστευση. Η ιστορία της είναι γεμάτη από μελανές σελίδες, είναι όμως και μεστή από έπη και μεγαλειώδεις θριάμβους. Το ελληνικό κράτος, όπως λίγο πολύ το ξέρουμε σήμερα, πρωτοδημιουργήθηκε το 1830. Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα, είχε ολοκληρώσει την εδαφική της εξάπλωση – με εκατομμύρια θυμάτων και αιματηρές θυσίες του λαού και του πολιτικού κατεστημένου. Δεν είμαστε, δεν ήμασταν ποτέ το τέλειο κράτος: αναξιοκρατία σε όλα σχεδόν τα επίπεδα της κοινωνικής διαστρωμάτωσης, κυρίως όμως σε ζητήματα επαγγελματικής και ακαδημαϊκής καταξίωσης’ έλλειψη σύγχρονων υποδομών’ πεπερασμένες οικονομικές δυνατότητες’ ανύπαρκτη, τα τελευταία χρόνια, συμπαγή εθνική πολιτική’ γενικότερη πολιτική ένδεια’ πνευματική αποτελμάτωση’ υποβάθμιση του ρόλου των υγιών παραγωγικών φορέων του τόπου’ υποβιβασμός του κύρους των διανοούμενων. Είχαμε, όμως καταφέρει να ενταχθούμε σε διεθνείς οργανισμούς με κύρος και ακτινοβολία και να ευελπιστούμε πλέον σε μια εξασφάλιση σταθερότητας και ευημερίας.

Και ξαφνικά, σχεδόν από τη μια στιγμή στην άλλη, η Ελλάδα – στην αυγή του 21ου αιώνα, ο οποίος είχε χαρακτηριστεί από πολλούς «μελλοντολόγους» ως ο πλέον ελπιδοφόρος για την πορεία της ανθρωπότητας – βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ιδιότυπο καθεστώς κατοχής. Πολιτικά, διοικείται από μια κυβέρνηση, η οποία – είναι πασιφανές πλέον – «διορίστηκε» από ξένα κέντρα. Μια κυβέρνηση που τελεί στα όρια της συνταγματικής νομιμοποίησης, που νομοθετεί με στόχο την απόλυτη εξαθλίωση του λαού και την υφαρπαγή της όποιας αξιοπρέπειας ακόμη αυτός διαθέτει (όταν, για παράδειγμα, αποφασίζει να καταργήσει κάθε έννοια προστασίας προσωπικών δεδομένων, αναθέτοντας σε ιδιωτικές εταιρείες να προβαίνουν σε είσπραξη χρεών προς το δημόσιο, καταργώντας στην ουσία την αντίστοιχη αρμόδια Αρχή και εξευτελίζοντας πια την έννοια της προστασίας της ιδιωτικής ζωής των πολιτών που το ίδιο το Σύνταγμα προστατεύει), που «απειλεί» προς κάθε μεριά πως αν προκληθούν τούτη τη στιγμή εκλογές – δηλαδή, αν λειτουργήσει η δημοκρατία! – το κράτος θα γυρίσει στην εποχή των μουλαριών και των κάρων! Εθνικά, το ξεπούλημα κάθε έννοιας εθνικής κυριαρχίας δεν έχει τέλος (δεν αναφέρομαι, βέβαια μόνο στα περιουσιακά στοιχεία του κράτους, αλλά και στην παράδοση, σχεδόν άνευ όρων, εθνικών κεκτημένων όπως το όνομα της Μακεδονίας και την ανακήρυξη της ΑΟΖ). Στρατιωτικά, δεν μπορώ να θυμηθώ τέτοια απαξίωση του κύρους του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων (τερατώδη, σε πολλές περιπτώσεις, μείωση μισθών, κατάλυση ιεραρχίας, ευτελισμός πειθαρχίας κ.ο.κ). Θρησκευτικά, η απόλυτη κατάπτωση του θρησκευτικού συναισθήματος – ομού με μια τάση «απομονωτισμού» ή, από την άλλη, λανθάνουσας εξωστρέφειας από και προς την κοινωνία – έχει οδηγήσει στην παρακμή ενός από τους πλέον παραδοσιακούς πυλώνες της εθνικής μας ταυτότητας. Οικονομικά, η Ελλάδα βρέθηκε υποδουλωμένη από τους απανταχού κερδοσκόπους από τη μια (παγκόσμιους, αλλά και... γηγενείς τύπου ΓΑΠ), από τους δήθεν συμμάχους και εταίρους από την άλλη (που «ανέδειξαν»  οικονομικά τη χώρα με την ίδια ευκολία που την «ανέδειξαν» πολιτικά και στρατιωτικά, όταν τη χρειάζονταν στους παγκόσμιους πολέμους και την ξεπούλησαν με την ίδια ευκολία, όταν πια δεν την είχαν ανάγκη ή τη χρειάζονταν ως αποδιοπομπαίο τράγο, για να κρύψουν τις δικές τους «λαδιές» και αδυναμίες).

Όσο κι αν κάποια «ξενόγλωσσα παπαγαλάκια» προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο, η Ελλάδα τις περισσότερες φορές μόνη της κέρδισε το δικαίωμα στην αναγνώριση και την ελπίδα, με τις θυσίες της και τη γενναιότητά της. Ξεκίνησε μια επανάσταση όταν όλη η Ευρώπη τελούσε σε καθεστώς ημιβάρβαρης πολιτικής συμπεριφοράς με την κυριαρχία της ακατανόμαστης Ιεράς Συμμαχίας. Διεκδίκησε και τελικώς κέρδισε εδάφη προβάλλοντας όχι τη στρατιωτική ισχύ, αλλά τη γενναιοψυχία και τις θυσίες ενός ολόκληρου λαού. Ξεπέρασε το τεράστιο θέμα της προσφυγιάς, όχι με εσωτερικές γενοκτονίες ή ρατσιστικές συμπεριφορές, αλλά καταπολεμώντας τις προκαταλήψεις που δημιουργήθηκαν με την ευγένεια της ελληνικής ψυχής. Πολέμησε εναντίον ανίκητων, όπως είχαν αυτοαποκληθεί οι αντίπαλοί της, με τέτοια αυταπάρνηση που ανάγκασε εχθρούς και φίλους να τη θαυμάσουν. Ξεπέρασε δικτατορίες και ανελεύθερα καθεστώτα, τα οποία είχαν υποκινηθεί έξωθεν, με τρόπο αναίμακτο. Δεν κράτησε μνησικακίες, ξεπέρασε εφιάλτες και διχασμούς του παρελθόντος, σε εποχές που  άλλα «ανεπτυγμένα» κράτη είχαν φτάσει ακόμα και να εκθειάζουν τα τείχη που κρατούσαν χώρια το λαό τους, μη τολμώντας να τα βάλουν με τους «μεγάλους» του κόσμου.

Όλη η χώρα έχει καταντήσει ο πένητας συγγενής των άλλων, παρατημένος κι αφημένος στη φτώχεια του, αγνοημένος. Κι ας ήταν ο φτωχούλης του Ανθρώπου εκείνος ο συγγενής που, στις μέρες τις ευτυχίας του, της δόξας του, της επιτυχίας του, μοίραζε τα αγαθά του στους άλλους συγγενείς. Τώρα, τη δόξα του τη μνημονεύουν οι άλλοι, οι ευεργετημένοι απ’ αυτόν, επειδή αισθάνονται τύψεις που την τωρινή του κατάντια δεν τη θεράπευσαν. Τώρα, την αλλοτινή του ευτυχία λοιδορούν κάποιοι άλλοι, διότι η δική τους ζήλεια ακόμη δεν έχει θεραπευτεί. Τώρα, τα περασμένα μεγαλεία του τα υποβιβάζουν κάποιοι άλλοι, διότι δεν αντέχουν την ακτινοβολία που χαρίζει σ’ αυτά ο χρόνος, ενώ τα δικά τους επιτεύγματα, ψεύτικα και τιποτένια, καταρρέουν σαν πύργοι εντυπωσιακοί, όμως φτιαγμένοι στην άμμο από χέρι παιδιού που ακόμη δεν έχει ωριμάσει…

Τούτη η ώρα, είναι η ώρα για μια νέα επανάσταση. Είναι η ώρα για μια καινούργια αρχή. Γνωρίζω το φόβο που διακατέχει τον καθένα από σας. Γνωρίζω πως είναι δύσκολο, απέναντι σ’ ένα αβέβαιο μέλλον, να απαρνηθείς ένα, έστω, απελπιστικό παρόν. Διότι είναι στη φύση του ανθρώπου να φοβάται το άγνωστο. Προτιμά τα λασπόνερα, που τα γνωρίζει, αντί να διακινδυνεύσει μια δύσκολη πορεία προς τα καθάρια νερά του πελάγους. Γνωρίζω όμως και τη φύση της ελληνικής ψυχής. Που δε δίστασε μπροστά στο άγνωστο. Που πρώτος δημιούργησε θεσμούς πολιτικούς, όπως αυτόν της δημοκρατίας, έθιμα όπως αυτό της φιλοξενίας, έπη όπως αυτό των Θερμοπυλών. Σ’ αυτή, λοιπόν την ελληνική ψυχή απευθύνομαι. Δεν μας αξίζει τέτοια δουλοπρέπεια. Δεν μας αξίζει τέτοια υποταγή. Δεν μας αξίζει τέτοια μοίρα. Σε τελική ανάλυση, το πιστεύω ακράδαντα, δεν μας αξίζουν τέτοιοι πολιτικοί, δεν μας αξίζουν κυβερνήσεις «κουίσλινγκς» που υπηρετούν ξένα συμφέροντα. Είναι χρέος μας να αντισταθούμε. Από τον απλό υπάλληλο που βλέπει το μισθό του να εξευτελίζεται, μέχρι τον συνταξιούχο που κινδυνεύει να χάσει όλα αυτά για τα οποία δούλεψε. Από τον απλό δάσκαλο που διδάσκει στα παιδιά, μέχρι τον καθηγητή που στέκεται φρουρός της γνώσης και στο τελευταίο ΤΕΙ της χώρας. Από το γεωργό και τον εργάτη που μοχθούν κι αγωνίζονται για να τα βγάλουν πέρα, μέχρι το διανοούμενο και τον σπουδασμένο που βλέπει τα πτυχία του να απαξιώνονται και τις γνώσεις του να περιθωριοποιούνται. Από τους ταγούς της δικαιοσύνης που βλέπουν να πλήττεται η ίδια η έννοια του Δικαίου, ως τον τελευταίο δικαστή που αγανακτεί με τον απόλυτο εξευτελισμό της έννοιας της νομιμότητας. Από τους αρχηγούς των στρατιωτικών μας σωμάτων, έως τους απλούς οπλίτες που φυλούν Θερμοπύλες. Από τους εκκλησιαστικούς μας ταγούς και ιεράρχες που βλέπουν την Ορθοδοξία να πλήττεται και το κύρος τους να καταβαραθρώνεται, μέχρι τον τελευταίο ιερέα που συμπάσχει με το ποίμνιο της ενορίας του. Από τον κάθε πολίτη αυτής της χώρας, που πλέον δεν αντέχει να θεωρείται ηλίθιος, μέχρι τον κάθε Έλληνα αυτού του πλανήτη που πλέον δεν αντέχει να λοιδωρείται η καταγωγή του και η εθνική του περηφάνεια.

Οι μάσκες έπεσαν. Και δεν είναι μόνο τα πρόσωπα πίσω απ’ αυτές φρικτά. Είναι και οι ψυχές τους μαύρες, είναι η θέλησή τους σκοτεινή, είναι οι επιθυμίες τους διαβολικές, είναι ο στόχος τους όλοι εμείς. Κι αν τώρα βλέπουμε το δίπλα μας να καίγεται, να προσμένουμε την ίδια μοίρα. Ο μεγαλύτερος παράδεισος για τον άνθρωπο είναι να τείνει το χέρι του στο διπλανό του που βρίσκεται στην κόλαση. Η μεγαλύτερη κόλαση είναι να τον αφήσει να καίγεται…

Μας έκαναν να πιστέψουμε πως μας έδιναν τα πάντα. Όταν, όμως σου δίνουν τα πάντα, δεν έχεις τίποτε δικό σου. Συνηθίσαμε όλοι τα ψέμματα που συνόδευαν μια ψεύτικη ευημερία. Κι είναι δύσκολο τούτο να το αλλάξουμε. Διότι, όσο σκληρό είναι να αποδεχτείς την ευθύνη που έρχεται με την ελευθερία, άλλο τόσο οδυνηρό είναι να αντιληφθείς ότι ζεις στην πλάνη και εξουσιάζεις μονάχα είδωλα. Όμως, είναι κάτι που πρέπει να γίνει. Να ξεφύγουμε από ένα φαύλο κύκλο που μας επιβάλλουν άλλοι, να αποδιώξουμε μια νέα μορφή τυραννίας που σκεπάζει τον ουρανό μας. Αλλιώτικα, δεν έχουμε μέλλον ως λαός. Θα καταντήσουμε στάχτες της ιστορίας, σκόνη και συννεφιά.

Κάθε επανάσταση αρχίζει πρώτα στη διανόηση, μεταλαμπαδεύεται έπειτα στην καρδιά και την ψυχή, ώσπου να γίνει πράξη. Τούτος ο λόγος ας είναι η πρώτη σκηνή μιας επανάστασης που θ’ αλλάξει όχι μόνο τη χώρα μας, αλλά, σαν άλλοτε, τον κόσμο ολόκληρο...

Χριστούγεννα στην Ελλάδα, μιαν άλλη εποχή...

Η παρακάτω αφήγηση, πραγματική, παρμένη από την εμπειρία της μητέρας μου, αναφέρεται σ’ ένα παρελθόν της πατρίδας μας που οι περισσότεροι έχουν ξεχάσει, οι υπόλοιποι ποτέ δε μάθαμε. Πιστεύω ότι οι μέρες αυτές επιτρέπουν τη συναισθηματική φόρτιση, επιτρέπουν όμως και μια διάθεση αναπόλησης των περασμένων. Όχι διότι αυτά υπήρξαν πάντοτε πιο σπουδαία, όσο διότι μας δείχνουν το δρόμο, μέσα από τα σωστά και τα λάθη, που θα μπορούσαμε και σήμερα να ακολουθήσουμε...

... «. Κάποια στιγμή το βράδυ είχε αρχίσει να με πιάνει ύπνος στην αγκαλιά του πατέρα μου. Θυμάμαι ότι συζητούσαν για τα «τουφέκια», για το θείο μου τον «κομμουνιστή» και τους κρότους της πόρτας τα άγρια μεσάνυχτα. Ο Αλέξης, ο ξάδελφός μου, ήθελε να χαλαρώσει λίγο την ατμόσφαιρα και τους θύμισε το αστείο που είχε κάνει τα Χριστούγεννα, τη μέρα της Γουρνοχαράς. Ήταν η εποχή που τα τουφέκια ήταν μαύρα και κόκκινα και την πόρτα βροντούσαν οι αντάρτες για να «στρατολογήσουν» τα παιδιά στο αντάρτικο. Αυτή την εποχή δεν την θυμάμαι καλά, γιατί ήμουν πολύ μικρή. Θυμάμαι όμως τη μέρα της Γουρνοχαράς και το αστείο του Αλέξη. Και η φιλογιά του Αλέξη πράγματι ξανάφερε το γέλιο στο σπιτικό και κατόρθωσε να κρατήσει ξύπνια ακόμη και μένα.

Τα αδέλφια μου και τα ξαδέλφια μου είχαν νοικιάσει σπίτι τότε στα Τρίκαλα και πήγαιναν εκεί από το φόβο των ανταρτών. Πολλές θείες μου είχαν ήδη κλάψει τα παιδιά τους, τι τα μάζωξαν αντάρτες και τα χάσαμε. Τα περισσότερα απ’ αυτά δεν τα ματαβρήκαμε. Τις μέρες των Χριστουγέννων, ο πατέρας μου μήνυσε στα αδέλφια μου να έλθουν πίσω για λίγες μέρες, να μη χάσουν τις γιορτές. Χριστούγεννα χωρίς οικογένεια δεν νοείται. Θυμάμαι ότι εκείνη τη μέρα που περιμέναμε τα αδέλφια μου, η χαρά είχε πλημμυρίσει το σπίτι. Το γουρούνι μας, μεγαλωμένο και τεράστιο – βλέπεις, ο πατέρας το ετάιζε τρεις φορές τη μέρα πίτουρα για να παχύνει – καθόταν στην άκρη του κουμασιού και μας κοίταζε με κάτι λυπημένα μάτια! Εγώ στην αρχή έκλαιγα για τη θυσία. «Μπαμπούλη, μη φάμε γρούνι φέτος» του’ λεγα. Άδικος κόπος. Πρωί – πρωί, ο πατέρας μου τραβούσε για το κουμάσι κι έπιανε το γουρούνι απ’ τα αφτιά. Του περνούσαν τη θηλιά στα πόδια και το τραβούσαν έξω. Ευτυχώς, εγώ δεν είχα ξυπνήσει ακόμη και δεν είδα τον αποκεφαλισμό. Προς μεγάλη βέβαια κοροϊδία των ξαδελφών μου, γιατί εκείνα όχι μόνο είδαν τη μακάβρια τελετή αλλά είχαν αλείψει και τα μέτωπά τους με το αίμα του γουρουνιού για να μην τα κατουρήσουν τα καρκατζέλια! Ο θείος μου είχε βγάλει τη σπλήνα και με περισπούδαστο ύφος αποφαινόταν για το χειμώνα. Η όλη κατάσταση είχε καταφέρει να συνεπάρει κι εμένα και τελικά κάθισα να δω την αφαίρεση του μπασιουρτή, για να φτιάξουν λουκάνικα. Ο πατέρας μου έβγαλε το τομάρι και δήλωσε ότι μ’ αυτό θα φτιάξει γουρνοτσάρουχα. «Καλοξοδεμένο του γρούνι, Μπαρμπα – Νικόλα», του λέγαν οι θείοι μου. «Να σου βγάλει πολλά γκάζια λίπα».

Κατά το απόγευμα, ήρθαν τα αδέλφια μου και τα ξαδέλφια μου, εκτός από τον Αλέξη. Κάθισαν όλοι στο τραπέζι και άρχισαν να τρώνε τις τσιγαρίδες και την αλευριά. Θυμάμαι ότι το χιόνι έξω έπεφτε πυκνό. Είχε αρχίσει να πέφτει από αργά το βράδυ και καθώς δεν φύσαγε διόλου άνεμος, το είχε στρώσει ομοιόμορφα. Έβγαινα έξω με δέος και κοιτούσα το τοπίο να φοράει την άσπρη του στολή. Δεν ξέρω γιατί, αλλά τούτο το άσπρο χρώμα το παρομοίαζα με το άσπρο τμάνι του παππού, που είχα δει μια φορά κατά λάθος να κείτεται στο κρεβάτι και στη φαντασία μου νόμιζα ότι, όταν χιόνιζε, η φύση γδυνόταν κι έμενε μόνο με τα σώβρακα! Το γδύσιμο της φύσης μου το επιβεβαίωνε και το πέσιμο των φύλλων που έκαναν ένα σωρό μπροστά στη ρούγα και έφταναν μέχρι και την αστρέχα, ακόμη και μέσα στο σπίτι όταν φυσούσε αέρας, πράγμα που ανάγκαζε τη μάνα μου να σαρώνει το σπίτι, και την Αρέτω να μας βάζει τις φωνές γιατί την εμποδίζαμε την ώρα που φουκαλούσε τη ρούγα. Εκείνο το πρωί, δοκίμασα να πάω μέχρι την περιφέρεια. Άδικος κόπος. Το χιόνι είχε ήδη στρώσει. Έτσι, ήμουν αναγκασμένη να φωνάξω στο γέρο – πλάτανο ότι δεν μπορούσα να τον τιμήσω με την επίσκεψή μου και έπρεπε να περιμένω να ντυθεί η φύση, γιατί ντρεπόμουν να την κοιτάξω γυμνή. Ο άνεμος μου έφερνε – έτσι νόμιζα – την βροντερή του απόκριση: Καλά, άει σύρε στο σπίτι να μην κρυώσεις τώρα. Και πράγματι κρύωνα, τα χέρια μου είχαν αρχίσει να παίρνουν ένα μωβ χρώμα, σαν κι αυτό που είχε το ουράνιο τόξο, όταν η φύση τέλειωνε το μπάνιο της κι έτρεχε κι αυτή γρήγορα γρήγορα να ντυθεί για να μην κρυώσει. Το κρύο είχε αρχίσει να γίνεται ανυπόφορο. Στο σπίτι όμως, η χαρά και το γρούνι ζέσταιναν τα μέλη του σώματός μας.

 Μόλις βράδιασε, ακούμε μανιασμένους κρότους στην πόρτα. Το σπίτι ξαφνικά ησύχασε. Και για πρώτη φορά μπορούσα ν’ ακούσω το διόλου διασκεδαστικό και τρομακτικό λυσσομανητό του ανέμου και για μία ακόμη φορά να αισθανθώ ένα τσουχτερό κρύο στα χέρια μου, στα πόδια μου, στην ψυχή μου.

«Ανοίξτε», ακούμε μία φωνή. «Που τα’ χετε τα παιδιά; Το ξέρουμε πως έχετε παιδιά μέσα». Ακούστηκε σαν κάτι να σπάει. «Παναγιά μου, τα παιδιά μου!» έκανε η μάνα. Ο πατέρας μ’ ένα νεύμα τα έκανε νόημα να βγουν έξω από την άλλη πόρτα. «Σώπασε, Νικόλαινα», είπε προστακτικά της μάνας μου. «Ανοίξτε», ακούστηκε πάλι η φωνή. «Ανοίξτε, γιατί θα σπάσω την πόρτα». Ο πατέρας μου πήγε ως την πόρτα, την άνοιξε και…

«Άει κατ’ ανέμ’ Αλέξη, σε καλό σ’! Μας κοψοχόλιασες!». Ήταν ο Αλέξης, που είχε αργήσει να έλθει κι ήθελε να κάμει ένα αστείο. Η Αρέτω έσυρε έξω να φωνάξει τα αδέλφια μου. Εκείνα μπήκαν στο σπίτι. Τα ρούχα τους, βρεγμένα και παγωμένα από το χιόνι, τα μαλλιά τους σαν ν’ άσπρισαν και τουρτουρίζοντας αρχίσαν να φωνάζουν στον Αλέξη για το χωρατό του. Κείνος δεν έσκαγε, είχε αρχίσει ήδη να τρώει χαμογελώντας.

Η φιλογιά του Αλέξη, πράγματι χαλάρωσε το κλίμα και με πήρε ο ύπνος με γέλια και χαρές. Το βράδυ, θα’ ταν αργά, άκουσα χτυπήματα στην πόρτα και, επηρεασμένη από την ιστορία που μας διηγήθηκε ο Αλέξης, νόμισα πως θα’ ταν πάλι εκείνος να ξανακάνει το ίδιο αστείο. Όμως αυτή τη φορά δεν ήταν αστείο. Ο πατέρας μου άνοιξε την πόρτα. Στην είσοδο στέκονταν τρεις άντρες με άγριο βλέμμα και άγρια όπλα.

«Τι θέλετε τέτοια ώρα;» ακούω τον πατέρα μου να λέει. «Πού τα’ χεις κρυμμένα τα όπλα, Νικόλα;» του λέει ο ένας κάνοντας ένα βήμα μπροστά. «Σας το’ χω πει ότι δεν έχω όπλα στο σπίτι μου». Σιωπή. Οι άλλοι δύο, μπήκαν στο σπίτι κι άρχισαν να ψάχνουν. Ο πατέρας μου προσπάθησε να τους κρατήσει έξω. «Στο σπίτι μου δεν μπαίνετε», τους είπε και τους τράβηξε από τα ρούχα. Ο αρχηγός τους, τους έκανε νόημα. «Θα’ ρθείς μαζί μου, Αργύρη» του είπε μ’ επιτακτικό τόνο. «Με το καλό ή με το άγριο», συμπλήρωσε. Ο πατέρας μου έφερε μια γύρα το κεφάλι του σε μας. Χωρίς να πει τίποτα, τους ακολούθησε. Οι αδελφές αρχίσαμε να κλαίμε, η μάνα μου μας πήρε και μας πήγε μέσα να μας παρηγορήσει. Τα αδέλφια μου, ο Γιώργος κι ο Γιάννης,  δεν είπαν τίποτα, τα είδα όμως με αγριεμένο βλέμμα και φοβήθηκα πως θα έτρεχαν τώρα δα, να πάνε να πάρουν τον πατέρα. Η μάνα μου – ένιωσε άραγε τον ίδιο φόβο; - τα κάλεσε κι αυτά μέσα. Ήρθαν απρόθυμα. Δεν θυμάμαι τι μας έλεγε η μάνα μου για να μας παρηγορήσει. Δεν πρόσεχα. Σκεφτόμουν μόνο τον πατέρα και τι θα του’ καναν. Ήταν η πρώτη φορά που τον έπαιρναν και από τότε αυτό συνεχίστηκε αρκετές φορές. Εκείνη όμως η νύχτα, μου έμεινε βαθιά χαραγμένη στη μνήμη και πολλές φορές φαντάζομαι ότι δεν είχαν υπάρξει άλλες. Κάποτε, με ξαναπήρε ο ύπνος».

Σ’ ένα διαμέρισμα της Καλλιθέας, πριν πολλά χρόνια, είχα αρχίσει με τη βοήθεια της μητέρας μου να γράφω μία εργασία συλλογής λαογραφικού υλικού. Μια εργασία που απαίτησε αρκετό κόπο για τη συλλογή πληροφοριών από το χωριό της μητέρας μου, τα Μεγάλα Καλύβια Τρικάλων. Απαιτήθηκαν αρκετές ώρες απομαγνητοφώνησης υλικού, ατέλειωτες ώρες αδιάκοπων επεξηγήσεων από τη μητέρα μου. Αυτό το υλικό, το αντιλήφθηκα  μετά από πολύ καιρό, είναι στην πραγματικότητα μια σειρά από ιστορίες. Ιστορίες ιδωμένες μέσα από τα μάτια ενός μέλους μιας οικογένειας, μιας οικογένειας που πέρασε πολλά, κι όπως κάθε άλλη οικογένεια της Ελληνικής γης, δεν ξέχασε ποτέ την καταγωγή της και την ταυτότητά της.

Στις αφηγήσεις της μητέρας μου, σιγά – σιγά προστέθηκαν αναμνήσεις του πατέρα μου. Αναφέρονται πάνω – κάτω στην ίδια χρονική περίοδο και σηματοδοτούν μια σειρά γεγονότων ιστορικών που συντάραξαν την Ελλάδα. Στα γεγονότα αυτά, όπως είναι φυσικό, συμμετείχαν πρόσωπα και από τις δύο οικογένειες. Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, η Μικρασιατική εκστρατεία, η Κατοχή, η Αντίσταση αποτελούν κομμάτια της νεότερης ιστορίας του λαού μας που, συνήθως, αντικρίζονται από τη σκοπιά των πολιτικών ηγετών. Πρωταγωνιστές όμως είναι οι απλοί πολίτες, αυτοί που σήκωσαν στις πλάτες τους το βάρος της πραγματοποίησης των οραμάτων ενός ολόκληρου έθνους. Κι αν αυτά τα μεγαλεπήβολα οράματα τα μετουσίωσαν σε ιδέα οι πολιτικοί ταγοί, ήταν οι οπλίτες, οι αξιωματικοί, ο απλός λαός που τα έκανε πράξη, θυσιάζοντας αμέτρητες φορές τη σωματική του ακεραιότητα και την ίδια τη ζωή του.

Οι περισσότερες ελληνικές οικογένειες έχουν να επιδείξουν τους δικούς τους ήρωες σ’ όλα τα πεδία μαχών που γνώρισε η χώρα μας. Γι’ αυτό και οι εθνικές επέτειοι έχουν αυτή τη διαχρονική αξία και συνάμα προκαλούν τη συγκίνηση και την περηφάνια που ξεπερνά τοπικές ιδιομορφίες και χρονικές αποστάσεις από τα γεγονότα αυτά καθαυτά. Κι είναι αυτή η υπερηφάνεια, η τόσο έντονη στις αναμνήσεις της μητέρας μου και του πατέρα μου, που με έκαναν να καταγράψω τις ιστορίες τους, στην προσπάθειά μου να κατανοήσω και – γιατί όχι – να κερδίσω τη μέθεξη στην απλότητα της εποχής τους, να ξεφύγω από τη σημερινή αλλοτριωμένη πραγματικότητα της πληθωριστικής κοινωνίας, η οποία έχει αναγάγει τη συνθετότητα και την πολλαπλότητα – ιδεών, αντιλήψεων, καταστάσεων – σε ύψιστο ιδανικό.

Χρόνο με το χρόνο, οι αφηγήσεις της μητέρας μου και οι αναμνήσεις του πατέρα μου έγιναν «σάρκα μία» και αποτέλεσαν ένα υλικό που, μέρα με τη μέρα, ξεπερνούσε την απλή καταγραφή ιστορικών ή λαογραφικών στοιχείων. Είναι εκπληκτικό το γεγονός πως ιστορίες όπως οι παραπάνω ανήκουν περισσότερο πνευματικά σε κείνους, παρά σε μένα. Ανήκω, βλέπετε σε μια γενιά που δεν γνώρισε τα γεγονότα αυτά, παρά μόνο μέσα από τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών που τα έζησαν ή των δασκάλων που τα δίδαξαν στο σχολείο.

Η καταγραφή αυτών των ιστοριών ξεκίνησε το 1996. Πέρασε ήδη πάνω από μια δεκαετία και πολλά έχουν αλλάξει στην οικογένειά μου: ο πατέρας μου έχει πάει να συναντήσει τους πρόγονούς μας, πολλά από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς μου έχουν επίσης αποχαιρετήσει τούτη δω τη ζωή. Όσο έγραφα τις ιστορίες, όπως αυτή που διαβάσατε παραπάνω, τους αισθανόμουν κοντά μου. Υπήρχαν, μάλιστα φορές που διάβαζα φωναχτά αποσπάσματα και τους ένιωθα να κάθονται δίπλα μου και να ακούνε, με τα μάτια κλειστά, τις ιστορίες αυτές. Κι όταν τελείωνα την ανάγνωση, ένιωθα ένα ρίγος κι ήξερα πως τους άρεσε. Τούτη ήταν η δική μου στιγμή. Όσο το ξαναδιαβάζω, τους βλέπω μπροστά μου ξανά, με χαμόγελο και πρόσωπο που αντανακλά φως: ο θείος μου ο Γιάννης,  από τους πρώτους ήρωες της παιδικής μου ηλικίας, το πρότυπο του ανθρώπου που μοχθεί για την οικογένειά του, δίχως υπερβολή ένας δεύτερος πατέρας μου. Καθόλου τυχαίο που τις κόρες του τις νιώθω σαν αδελφές. Ο θείος μου ο Γιώργος Αργύρης, που τόσο θαύμαζα τη θωριά του και το πράο του χαμόγελο. Ο θειος μου ο Δημήτρης Λαγάρας, που τη λεβεντιά του δεν την αποχωρίστηκε ποτέ. Ο θειος μου ο Δημήτρης Βαΐτσης, που είχε τη σιγουριά και την απλότητα του νοικοκυραίου ανθρώπου. Η γιαγιά μου, Ειρήνη Γκίκα, η μοναδική γιαγιά που γνώρισα. Αξιοθαύμαστη ως το τέλος, με κοφτερή σκέψη και αντρίκιο μυαλό. Ο πατέρας μου, που στην καρδιά μου στέκεται πάντα όρθιος κι ευθυτενής, με τη στολή και τα γαλόνια, τη βροντώδη φωνή και την περηφάνια στο χαμόγελό του. Όταν υψώνω τη σημαία στις εθνικές επετείους, την υψώνω για όλους αυτούς, διότι έτσι τους θυμάμαι κι έτσι πιστεύω ότι θέλουν κι εκείνοι να τους θυμούνται: ως ήρωες, αληθινοί και θαυμάσιοι, όλων των μαχών που κατά καιρούς έδωσε η χώρα μας, στο διάβα της ιστορίας της. Ταυτόχρονα ως ήρωες της ζωής, της μάχης που δεν τελειώνει ποτέ…

Η ζωή συνεχίζεται για τους υπόλοιπους. Τη θεία μου τη Γιώργαινα, τη θεία μου την Αρετή, τη θεία μου τη Δέσπω, που συνεχίζουν να χαρίζουν περηφάνια στα παιδιά τους και τα εγγόνια τους και να σκορπούν την αγάπη τους. Τη θεία μου τη Γιάνναινα που στο φιλόξενο σπιτικό της γνώρισα τι θα πει ελληνική καλοσύνη. Τη θεία μου την Ελένη και τη θεία μου την Αλεξάνδρα, που με συγκινούν κάθε φορά που λένε πως μοιάζω του παππού μου του Δημήτρη. Είναι τόσοι άλλοι… θείοι μου, τα ξαδέλφια μου που μένουν στο χωριό και τα άλλα που ξενιτεύτηκαν στις μεγάλες πόλεις, τα ανιψάκια μου. Η μητέρα μου. Που στέκει πάντα στην ψυχή μου γεμάτη καλοσύνη και που ποτέ, μα ποτέ, δεν ξέχασε ποια είναι, ακόμη κι αν ζει μακριά από το χωριό της κοντά 50 χρόνια. Η καρδιά της είναι πάντοτε εκεί, δακρύζει πάντα σαν μιλά γι’ αυτό και τους ανθρώπους του, σιγοτραγουδά τραγούδια δημοτικά που έμαθε εκεί και χορεύει, σαν τύχει ευκαιρία, με το ίδιο κέφι που, είμαι σίγουρος, χόρευε όταν ήταν παιδούλα. Είναι οι σημερινοί πρωταγωνιστές της ζωής, της μάχης που δεν τελειώνει ποτέ…

Πέρασε ήδη πάνω από μια δεκαετία και πολλά έχουν αλλάξει και στην πατρίδα μου. Άλλα προς το καλύτερο, άλλα προς το χειρότερο. Σήμερα, λίγοι μιλάμε για ήρωες. Ακόμη λιγότερο, τους θυμόμαστε. Λίγοι υψώνουμε τη σημαία στα μπαλκόνια μας. Λίγοι αισθανόμαστε ρίγος όταν τη βλέπουμε τούτη τη σημαία, που έχει βαφτεί με το αίμα ανθρώπων σαν τους παππούδες μου, τον Δημήτρη και τον Νικόλα. Λίγοι αισθανόμαστε αυτή τη συγκίνηση και την περηφάνια που ξεπερνά τοπικές ιδιομορφίες και χρονικές αποστάσεις. Λίγοι έχουν αναμνήσεις κι όσοι έχουν, δεν τις διηγούνται πια στα παιδιά τους ή στα εγγόνια τους. Κι όταν διδάσκουμε τους μαθητές, τα παιδιά μας, το κάνουμε δίχως ψυχή. Θυμάμαι έναν παλιό μου δάσκαλο στο Δημοτικό. Χαιρόσουν να τον ακούς σα μιλούσε για την αντίσταση των Ελλήνων κατά των Γερμανών. Μέσα στις διηγήσεις του – γιατί πιότερο διηγήσεις ήσαν παρά διδαχές – έβρισκες τα δάκρυα του ανθρώπου που πονά τη χώρα του, τις χαρές και την περηφάνια του πολεμιστή. Ήταν ο ίδιος αντιστασιακός, συμμετείχε στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου. Κάποτε, διέκοπτε τις διηγήσεις του και τραγουδούσε ένα αγαπημένο του τραγούδι, που το λέγανε τις δύσκολες εκείνες ώρες: Όλα τα ελάφια βόσκουνε κι όλα δροσολογούνται… Θυμάμαι και τον άλλο μου δάσκαλο, τον ξάδερφο της μητέρας μου, τον Άγγελο Λιάκο. Που σαν με δίδασκε, έβλεπες στο βλέμμα του την ίδια φλόγα και περηφάνια, με την οποία κάποτε πολέμησε κι έχασε το ένα του μάτι, θυσία κι αυτό για της πατρίδας μας την αγάπη.

Σήμερα οι δάσκαλοι δεν τραγουδάνε. Σήμερα οι δάσκαλοι δεν έχουν τη φωτιά στο βλέμμα τους.  Ίσως επειδή οι δάσκαλοι σήμερα – τούτο άραγε φταίει; - ανήκουμε στη γενιά της ευημερίας. Θεωρήσαμε αναχρονιστικό τον πατριωτισμό, τον αντικαταστήσαμε με έναν άγονο κοσμοπολιτισμό και διεθνισμό. Αποκαλέσαμε άχρηστη την αγάπη για την πατρίδα μας, επικαλούμαστε σήμερα μιαν ανούσια, δήθεν ελεύθερη, απολιτική συμπεριφορά ή, στην καλύτερη περίπτωση, προτάσσουμε δήθεν νέες – παγκόσμιες – αξίες, όπως αυτή της περιβαλλοντικής συνείδησης, της παγκόσμιας ειρήνης, της οικονομικής ανάπτυξης. Πιότερο συνειδητοποιημένους περιβαλλοντικά θα διαπίστωνε κανείς τους ήρωες εκείνων των εποχών. Διότι το χωράφι τους το φρόντιζαν με θεϊκή καλοσύνη, τα ζώα τους τα αισθάνονταν σα μέλη της οικογένειας. Η παγκόσμια ειρήνη είναι μόνο μια ουτοπία. Όσοι πολεμούν για τον τόπο τους, δεν πολεμούν διότι τους αρέσει ο πόλεμος. Πολεμούν για να ζήσουν εκείνοι και τα παιδιά τους εν ειρήνη. Η οικονομία είναι μοναχά ένας τομέας του ανθρώπινου πολιτισμού. Η μονοδιάστατη ανάπτυξή του δεν καλυτερεύει τον άνθρωπο. Διακηρύξαμε ακατανόητη την απόδοση τιμών στους πολεμιστές που πέθαναν για το χατίρι της πατρίδας μας. Λησμονήσαμε, έτσι πως πέθαναν και για το δικό μας χατίρι. Η δική μας σημερινή πρόοδος έχει πατήσει πάνω στα δικά τους, πρόθυμα γι’ αυτό, θυσιασμένα κορμιά. Αν πάψουμε να τους θυμόμαστε, θα είμαστε ίδια όρνια που τριγυρίσαμε πάνω από τα κεφάλια αυτών που πέθαναν και που χορτάσαμε τρώγοντας πτώματα Λησμονήσαμε εκείνους, λησμονήσαμε και την ίδια την ιστορία του τόπου μας. Τι μέλλον μπορεί να έχει ένας λαός που λησμονεί το παρελθόν του, τις παραδόσεις του;  Λησμονήσαμε, λοιπόν τα μεγάλα μαθήματα. Το πιο σπουδαίο απ’ αυτά είναι πως η ζωή είναι μια μάχη που δεν τελειώνει ποτέ…

Ξένοι στην ίδια μας τη χώρα

Όπου και να πάω η Ελλάδα με πληγώνει, έγραψε ο μεγάλος Νομπελίστας ποιητής μας Γ. Σεφέρης. Ας μου επιτρέψει η ιστορία, διότι θα αλλάξω τούτη τη βαρυσήμαντη φράση: Όπου και να στραφώ, οι Έλληνες με πληγώνουν. Άκουσα μέχρι τώρα πολλές δηλώσεις προσώπων που – ως πρότινος – θεωρούσα άξια εκτιμήσεως. Το ένα είναι το πρόσωπο του Κ. Στεφανόπουλου και το άλλο της Ν. Μούσχουρη. Οι δηλώσεις τους αντανακλούν τέτοια σκεπτικά, που αισθάνομαι σαν ξένος στην ίδια μου τη χώρα...

Για το πρόσωπο του π. Προέδρου της Δημοκρατίας, κατά γενική ομολογία, ενός από τους καλύτερους προέδρους που πέρασαν από το ύψιστο τούτο αξίωμα, τρέφω ιδιαίτερη εκτίμηση λόγω του πολιτικού ήθους που επέδειξε σε όλη του την πολιτική σταδιοδρομία. Άνθρωπος με εξέχουσα ρητορική δεινότητα, πάντα ουσιώδης στα λόγια του αλλά και στις πράξεις του. Με λύπησε, λοιπόν το γεγονός ότι προέκρινε μια παραμονή της κυβέρνησης Παπαδήμου ουσιαστικά επ’ αόριστον. Με λύπησε όχι διότι εξέφρασε απλώς μια άποψη προσωπική, αλλά διότι εξέφρασε μια άποψη, η οποία δε συνάδει ούτε με τη θέση που κατείχε (εκείνη του υπερασπιστή του Συντάγματος), ούτε και με τον πρότερο πολιτικό του βίο. Η κυβέρνηση Παπαδήμου δεν είναι εκλεγμένη από τον ελληνικό λαό. Αυτή η σημαντική αλήθεια παραγνωρίζεται, υποβαθμίζεται, παραγκωνίζεται. Η παραμονή της στην εξουσία παραπάνω απ’ όσο συμφωνήθηκε τόσο με τα κόμματα που το απαρτίζουν, όσο και με τη «σιωπηρή» αποδοχή από το λαό, θα αποτελέσει όχι απλώς Συνταγματική παρατυπία, αλλά ουσιαστική κατάλυση της Συνταγματικής νομιμότητας. Το γεγονός ότι ο κ. Στεφανόπουλος προέκρινε μια τέτοια παραμονή «για να σωθεί η Ελλάδα οικονομικά», δηλώνει είτε πολιτικό «κάματο», είτε πολιτική «άνοια» - που ενδεχομένως δικαιολογείται λόγω ηλικίας. Προσωπικά, πιστεύω ότι ο Πρόεδρος της καρδιάς μας, όπως έχει αποκληθεί, απλά έχει παρασυρθεί από την τεράστια παραπληροφόρηση που αυτή τη στιγμή λαμβάνει χώρα από συγκεκριμένους κύκλους των «υπηρετών» των ΜΜΕ. Περίμενα περισσότερα: ένα «κοίταγμα» πιο βαθύ στις περιστάσεις, μια διάλυση του επιφανειακού ψευδο – πολιτικού κατεστημένου που, με αφορμή ένα οικονομικό πρόβλημα, έχει οδηγήσει τον ελληνικό λαό σε συνθήκες εξαθλίωσης και πολιτικής υποταγής. Περίμενα μια πατριωτική φωνή. Αντ’ αυτού άκουσα μια προβεβλημένη θέση έξωθεν: ο – διεθνών και εγχωρίων τραπεζικών συμφερόντων – πρωθυπουργός κ. Παπαδήμος πρέπει να παραμείνει, έως ότου εξασφαλίσουν οι διεθνείς οικονομικοί κύκλοι την επιστροφή των χρημάτων τους. Η πολιτική γέγονε πόρνη πολυτελείας, που την ενδιαφέρουν μονάχα τα χρήματα...

Για το πρόσωπο της Ν. Μούσχουρη, έχω την άποψη που έχω για όλες τις σπουδαίες προσωπικότητες – μη πολιτικές – που κάνουν την Ελλάδα περήφανη: θαυμάζω και επικροτώ κάθε κίνηση που προωθεί τον πολιτισμό της Ελλάδας προς τα έξω. Δεν αποδέχομαι όμως κριτική σχετικά με το «πολιτεύεσθαι» στη χώρα μου. Διότι σ’ αυτή ζω εγώ και τα παιδιά μου. Εγώ είμαι αυτός που θα πληγεί από τις ανεπανόρθωτες γκάφες των κυβερνήσεων και θα πληρώνω τα δικά τους λάθη, όχι η κ. Μούσχουρη που ζει έξω και δεν πληρώνει φόρους ή χαράτσια και δε ζει με τρεις κι εξήντα. Εγώ είμαι αυτός που θα υποστεί τις εθνικές συνέπειες μιας υποτακτικής πολιτικής, όχι η κ. Μούσχουρη που ζει ως πολίτης ξένης χώρας. Εγώ και τα παιδιά μου θα βρούμε μπροστά μας την ανέχεια – όχι μόνο οικονομική, αλλά και πολιτισμική- όχι η κ. Μούσχουρη, για την οποία Ελλάδα είναι η Ακρόπολη, άντε και το Μέγαρο Μουσικής.

Ο έτερος βραβευμένος με Νόμπελ Ο. Ελύτης είχε γράψει κάποτε: ο καθείς και τα όπλα του. Πολλές φορές είχα κατακρίνει τη φράση τούτη, ως παραίτησή του από τα κοινωνικά προβλήματα που, ως πνευματικός άνθρωπος, όφειλε να φέρνει στην επιφάνεια και να διατυπώνει κρίσεις. Τώρα τελευταία σκέφτομαι μήπως ο λόγος που το είχε γράψει είναι διότι δεν ήθελε να αναμασά ανοησίες ή να εκφράζει απόψεις που μπορεί να μην εξέφραζαν -–σε τελική ανάλυση – κανέναν άλλον πλην τον ίδιο. Σκέφτομαι μήπως δεν ήθελε απλώς να γίνει Μούσχουρη...

Η πνευματική μας ευστροφία και οι νέοι ορίζοντες

Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι (ή και λαοί ολόκληροι) που διαθέτουν ευστροφία πνεύματος. Αντιλαμβάνονται, δηλαδή όχι μόνο την επιφάνεια των καταστάσεων και των πραγμάτων, αλλά και τις δυνατότητες που απορρέουν εξ αυτών. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, οι  εύστροφοι άνθρωποι επιλύουν προβλήματα, υπεισερχόμενοι στην ουσία αυτών και αναλύοντας όλες τις πτυχές των πιθανών λύσεων. Εξαιτίας των παραπάνω ικανοτήτων οι εύστροφοι άνθρωποι δεν αποδέχονται μονόδρομους, δεν προσκολλώνται σε έτοιμες συνταγές, ούτε παραμένουν δέσμιοι του παλιού. Δημιουργούν πολιτισμό, προοδεύουν και εξελίσσουν όχι μόνο τον εαυτό τους ή το λαό τους, αλλά ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Υπάρχουν, αντίθετα ορισμένοι άλλοι (ή και λαοί ολόκληροι) που δε βλέπουν πέρα από τη μύτη τους. Στηρίζονται όχι στο πνεύμα, αλλά στη σωματική (βλ. οικονομική σήμερα) ρώμη. Αδυνατούν να δημιουργήσουν ή να ανακαλύψουν νέες ιδέες, να βρουν λύσεις στα προβλήματα, λύσεις μάλιστα που δεν στηρίζονται σε παλαιολιθικές αρχές. Είναι οι άνθρωποι των manual, των οδηγιών χρήσης δηλαδή. Οι μονολιθικοί άνθρωποι, που ξέρουν μονάχα να βαδίζουν το δρόμο στον οποίο βρίσκονται, αρνούμενοι – από φόβο κι ανοησία κυρίως – να ανοίξουν νέους οδούς. Δε δημιουργούν πολιτισμό, συνήθως αντιγράφουν άλλους και, τελικά, εξαιτίας της παράδοξης και παράφορης προσκόλλησής τους σε δόγματα και έτοιμες συνταγές, οδηγούν ολόκληρη την ανθρωπότητα σε οπισθοδρόμηση. Παλιά τους ονομάζαμε «βαρβάρους», όχι μόνο λόγω της γλωσσικής τους «βαρβαρότητας» αλλά και της πολιτισμικής τους ένδειας που τους χαρακτήριζε. Από τότε, βέβαια έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Οι «βάρβαροι» κατάφεραν, όταν κατάλαβαν πως στο πνεύμα παίρνουν... κάτω από τη βάση, να αναδείξουν το σώμα (την ύλη, τα λεφτά...) σε σημαίνοντα παράγοντα πολιτισμικής εξέλιξης.

Τη συνέχεια τη γνωρίζουμε όλοι. Ο κόσμος όλος περιστρέφεται πλέον γύρω από την ύλη και τα παράγωγα αγαθά αυτής, οι ανόητοι «ουγκ» κυβερνούν κατ’ ουσίαν τον κόσμο με γνώμονα μια απίστευτη ανυπαρξία ευστροφίας, οι πνευματικοί άνθρωποι άγονται και φέρονται, αφού ο λόγος τους πλέον απαξιώνεται, η ανθρωπότητα οδηγείται σε μια απύθμενη κατάσταση κρίσης (πολιτισμικής κυρίως. Η οικονομική κρίση είναι, ούτως ή άλλως, δεδομένη, αφού καμία οικονομία δεν μπορεί να σταθεί μόνη της στον πολιτισμό).

Οι Έλληνες ήμαστε πάντοτε ο λαός της πνευματικής ευστροφίας. Το λάθος μας ήταν ότι την προδώσαμε. Καλλιεργήσαμε και διδάξαμε το πνεύμα, αφεθήκαμε όμως να υποταχθούμε στην ύλη. Οδηγήσαμε την ανθρωπότητα σε μια πρωτοφανή ανάπτυξη, αφήσαμε όμως τους «ουγκ» να την αναχαιτίσουν.

Στο δια ταύτα: η Γερμανία κατάφερε να κάνει την Ευρωπαϊκή Ένωση, από διεθνή οργανισμό με συγκεκριμένες πολιτισμικές και ανθρωπιστικές αξίες σε οργανισμό υποτελή στα συμφέροντα ενός λαού, ένα κλαμπ πλουσίων (που έλεγε ο Καραμανλής). Αδυνατεί η «σιδηρά» κυρία Μέρκελ (σιδηρά, όπως λέμε αλύγιστη, άκαμπτη κι άρα απάνθρωπη, δίχως ίχνος πνευματικής ευστροφίας κι ευλυγισίας) να κατανοήσει πως η δημοσιονομική προσαρμογή δεν επιλύει μια συστημική κρίση, δεν επιλύει ούτε καν τις αιτίες του οικονομικού προβλήματος ειδικότερα, θα οδηγήσει δε σε διάλυση του Ευρωπαϊκού Οράματος γενικότερα. Πεπεισμένη πως «αφού αυτό που κάναμε εμείς έπιασε, άρα θα πιάσει και στους άλλους», θεωρώντας πως τα... καρπούζια και τα... μήλα είναι φρούτα, άρα καλλιεργούνται το ίδιο (!), οδηγεί σε μια πρωτόγνωρη οικονομική καταστροφή την Ευρώπη κι ολόκληρο τον κόσμο.

Έχει όμως κι άλλα: ό, τι δεν πέτυχε ο Χίτλερ τη δεκαετία του ’40, το πέτυχε η Μέρκελ 70 χρόνια αργότερα. Γερμανοποίησε την Ευρώπη, υπέταξε τους λαούς της και κατάφερε κάτι για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας της, να διασπάσει δηλαδή τη γεωστρατηγική συμμαχία παραδοσιακών ναυτικών δυνάμεων (Αγγλία, Ελλάδα, ΗΠΑ). Φρικτό να βλέπεις πως δεν υπάρχει πια αντίσταση στη νέα Γερμανική λαίλαπα, η οποία δεν εφορμά με φόβητρο μια πολεμική βιομηχανία, αλλά αυτή τη φορά με όπλο την οικονομική ανέχεια: ή μας ακολουθείτε, ή θα αφεθείτε να πεθάνετε από την πείνα.

Η λύση: Επειδή η διάσπαση της Ε.Ε. θα αποτελέσει γεγονός μέσα στα επόμενα 10 – 15 χρόνια, η Ελλάδα οφείλει να πρωτοστατήσει σε μια νέα συμμαχία Νοτιοευρωπαϊκού χαρακτήρα. Με δεδομένη την απαξίωση των Νότιων χωρών της Ευρώπης, η οποία σίγουρα θα ξεπεράσει αυτή της χώρας μας (αφού μιλάμε για χώρες με πολλαπλάσιο χρέος από μας) και με επίσης δεδομένη την πολυδύναμη οικονομία του Νότου (χώρες με γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή, αλλά και με δυνατότητες βαριάς βιομηχανικής παραγωγής, με τεράστιους ανεκμετάλλευτους φυσικούς πόρους), αποτελεί ίσως το επόμενο όραμα της χώρας μας. Η Ευρώπη δεν κατάφερε να ενοποιηθεί πολιτισμικά, πολιτικά, ουτε καν οικονομικά. Η Νότια Ευρώπη, η Βόρεια Αφρική, τα Βαλκάνια (στα οποία η Ελλάδα όχι μόνο έχει πρόσβαση, αλλά και τεράστιες ευκαιρίες πολιτισμικής,  οικονομικής και εμπορικής διείσδυσης και επιρροής) είναι ο νέος ορίζοντας που ανοίγεται μπροστά μας. Απομένει μονάχα να ξαναθυμηθούμε την πνευματική μας ευστροφία και, κυρίως, να αναδείξουμε πολιτικούς αντίστοιχους...

Υ.Γ.: Απορία... Αφού η Ελλάδα «εγκαλείται» διότι, λέει, «μαγείρεψε» τα στοιχεία για να μπει στο Ευρώ, ο... «αρχιμάγειρας» Λ. Παπαδήμος, πώς θεωρείται από τους Ευρωπαίους... εταίρους (sic) ως σοβαρός οικονομολόγος (επίσης sic); Απορία Νο 2... Πώς νομιμοποιείται μία κυβέρνηση με πρόσωπο μη εκλεγμένο από το λαό να κυβερνά διάστημα μεγαλύτερο απ΄ όσο – υποτίθεται – ότι συμφωνήθηκε; Διευκρίνηση: Κύριοι οικονομολόγοι της Γερμανίας, όχι δε θα πεινάσουμε αν φύγουμε από το Ευρώ... Δε θα πεινάσουμε επειδή δε θα αγοράζουμε σε καλές... τιμές τις Μερσεντές σας και τις TFT 40άρες τηλεοράσεις σας. Μπορεί η γεωργική μας παραγωγή να μην είναι πια τόσο... τροφαντή, έχουμε όμως όσα χρειαζόμαστε σα λαός για να μην πεθάνουμε από την πείνα. Εσείς, από την άλλη, μάλλον θα ελπίζετε να ζήσετε με... μπύρα και λουκάνικα. Διότι, απ’ όσο ξέρω, τα τηλέφωνα Siemens και η Mercedes S – Class ακόμα δεν τρώγονται...!

Ανοιχτή επιστολή προς τους Ευρωπαίους Εταίρους

Ανοιχτή Επιστολή προς τους Ευρωπαίους Εταίρους

Κύριοι,

Με ειλικρινή αγωνία, αυτήν που κάθε Έλληνας, αλλά και κάθε άλλος που νιώθει Έλληνας, αισθάνεται, πληροφορήθηκα την αξίωσή σας να συνυπογράψει εν είδει εγγυήσεως τα παρ’ υμών επιβληθέντα μέτρα και ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως κ. Α. Σαμαράς. Η απαίτησή σας αυτή θεωρείται μάλιστα προαπαιτούμενη ενέργεια, προκειμένου να εκταμιευθεί η έκτη δόση του δανείου προς τη χώρα μας.

Η Ελλάς, κύριοι, όπως και υμείς έχετε παραδεχτεί κατά καιρούς, κατέβαλλε και καταβάλλει θυσίες τεράστιες που καταβυθίζουν το βιοτικό επίπεδο των πολιτών της, ώστε να μπορέσει να υιοθετήσει μέτρα μάλλον επαχθή, μόνο και μόνο επειδή υποστηρίξατε ότι αποτελούν τα μόνα που θα ορθοποδήσουν οικονομικά τη χώρα και θα την οδηγήσουν σε τροχιά ανάπτυξης. Κατά καιρούς, μάλιστα επιδείξατε ιδιαίτερη πυγμή στο να υιοθετηθούν τα μέτρα αυτά από την Ελληνική κυβέρνηση, ενώ δε διστάσατε να παρέμβετε και πολιτικά, ζητώντας, κατ’ άλλους επιβάλλοντας, αλλαγή κυβέρνησης και πρωθυπουργού, οδηγώντας τη χώρα σε τροχιά διάλυσης και σύροντάς την ακόμη και σε, μερική έστω, κατάλυση του Συντάγματος. Παρά ταύτα, οι υγιείς πολιτικές και παραγωγικές δυνάμεις αυτού του τόπου όχι μονάχα παραδέχτηκαν τη χρησιμότητα δραστικών αλλαγών και μεταρρυθμιστικών προσπαθειών, αλλά την υποστήριξαν, έστω κι αν δεν συμφωνούσαν στα μέτρα καθαυτά. Ακολούθησαν, λοιπόν την πολιτική σας, την ασπάστηκαν στο μεγαλύτερο κομμάτι της και, παρά το γεγονός ότι διαφωνούσαν στα σημεία, έπραξαν το καθήκον τους απέναντι στη χώρα και υποχώρησαν στις επιταγές σας. Ο κ. Σαμαράς ανήκει σ’ αυτές τις δυνάμεις του τόπου και, μολονότι πολέμησε με σθένος τα «πακέτα μέτρων» που επιβάλατε, δια της προηγούμενης κυβερνήσεως, όταν οι περιστάσεις τον υποχρέωσαν, αναδιπλώθηκε της αρχικής του θέσης και συναίνεσε στη δημιουργία κυβερνήσεως που θα τύγχανε της απολύτου ευαρεσκείας σας, θεωρώντας ότι το διακύβευμα, δηλαδή η απώλεια της οικονομικής υποστήριξης και η έξοδος από το Ευρώ, υπήρξε πολύ μεγάλο , για να γίνει αντικείμενο πολιτικών παιχνιδιών.

Η παραπάνω στάση του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης λειτούργησε ως καταλύτης στις πολιτικές εξελίξεις. Η μετάβαση σε κυβέρνηση Παπαδήμου υπήρξε ομαλότατη και, παρά τις παλινωδίες του απελθόντος πρωθυπουργού, ξεκαθάρισε το πολιτικό τοπίο στην Ελλάδα. Κι όμως, ενώ όλοι ανέμεναν την απόλυτη ικανοποίηση εκ μέρους σας για τις κινήσεις αυτές, δρομολογήσατε συνθήκες χάους, αρνούμενοι να χορηγήσετε την έκτη δόση, θέτοντας μάλιστα τον αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως ενώπιον εκβιαστικού διλήμματος: ή υπογράφετε ή δεν παίρνετε τη δόση. Κάποιος κακεντρεχής θα έλεγε ότι συμπεριφέρεστε σαν τράπεζα που κοιτά να «δέσει» όσους εγγυητές μπορεί για να εξασφαλίσει το δάνειο, παρά σαν διακρατικός οργανισμός που δημιουργήθηκε επί τη βάσει αμοιβαίας φιλίας και συνεργασίας.

Θέτοντας ένα τέτοιο εκβιαστικό δίλημμα, έχω τη βαθιά πεποίθηση πως όποια καλή τη πίστει συμφωνία μπορούσε να επιτευχθεί μεταξύ υμών και του κ. Σαμαρά, έχει τιναχτεί στον αέρα. Μολαταύτα, θα ήθελα, ως απλός πολίτης, να θέσω ενώπιόν σας τα κάτωθι ερωτήματα, ευελπιστώντας ότι απευθύνονται σε ευήκοα ώτα και σε ανθρώπους με καλές προθέσεις απέναντι στη χώρα μας:

Αν ο κ. Σαμαράς δεχόταν τελικά να υπογράψει τα συμφωνηθέντα, θα ήσαστε πρόθυμοι να εγγυηθείτε από τη μεριά σας, ότι θα βοηθήσετε την Ελληνική κυβέρνηση – όποια κι αν προκύψει από τις προσεχείς εκλογές – όχι με αερόλογες υποσχέσεις ανάπτυξης, αλλά με πραγματικά δεδομένα να αναπτύξει την οικονομία της; Θα μπορούσατε, επί παραδείγματι, να εγγυηθείτε στην Ελληνική κυβέρνηση κάθε είδους υποστήριξη (αμυντική, διπλωματική κ.ο.κ που προβλέπονται εξάλλου από το καταστατικό της Ε.Ε.) στην ανακήρυξη της ΑΟΖ στο χώρο του Αιγαίου; Θα παρείχατε εγγυήσεις για τον συμψηφισμό των δανείων που έχουμε λάβει με τις πολεμικές αποζημιώσεις που δεν έχουμε λάβει; Θα αναλαμβάνατε, ως Ε.Ε., την παροχή διπλωματικής βοήθειας ώστε η γειτονική χώρα της FYROM να μην ενταχθεί ποτέ στην Ε.Ε. με το όνομα Μακεδονία; Θα ήσαστε πρόθυμοι να θέσετε βέτο στην ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε., εφόσον η τελευταία, όχι απλώς δεν υιοθετήσει τις αρχές της, αλλά δεν άρει το καθεστώς casus belli για την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια; Εν τέλει, θα φροντίζατε – εγγράφως και δεσμευτικά – για την αποκατάσταση του ονόματος της χώρας μας στο εξωτερικό, προχωρώντας – για να αναφέρω ένα και μόνο παράδειγμα – στην ποινική δίωξη χωρών που κατέχουν παρανόμως ελληνικές αρχαιότητες; Αν συμφωνήσετε με τα παραπάνω, τότε βεβαίως ούτε κι ο κ. Σαμαράς θα ήταν δυνατό να αρνείται να παράσχει τις απαραίτητες εκείνες εγγυήσεις που χρειάζεστε και που, με τέτοιο εκβιαστικό και ανέντιμο τρόπο αυτή τη στιγμή αξιώνετε από μέρους του,  έναν τρόπο που καθόλου δεν συνάδει με το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης, το οποίο υποτίθεται ότι εκπροσωπείτε,

Κύριοι,

Η αγωνία που διακατέχει εμένα, ως απλός πολίτης, το ανέφερα ήδη, διακατέχει κι όλους εκείνους που αισθάνονται Έλληνες. Ωφείλετε κι εσείς να αισθάνεσθε έτσι, καθόσον αποτελείτε τέκνα του Δυτικού Πολιτισμού, ενός πολιτισμού που, με όλα τα άλλα, αντιλαμβανόμενος την αξία της «ετικέτας» (“brand name”, για να το πω στη γλώσσα που καταλαβαίνετε καλύτερα) «Έλληνας», δεν δίστασε να ανακηρύξει με την ένδοξη αυτή ονομασία κάθε άνθρωπο που λαμβάνει την ίδια παιδεία με την ελληνική (και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της παιδείας της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας). Είναι, λοιπόν ευκαιρία για σας, να αποδείξετε ότι γνωρίζετε και τιμάτε τους απογόνους του πολιτισμού εκείνου που σας έδωσε τα φώτα για να φτάσετε στο καλύτερο σημείο της ανθρώπινης πορείας προς την εξέλιξη, την πρόοδο, την ανάπτυξη. Όχι ευεργετώντας απλώς (οι Έλληνες δεν έχουμε ανάγκη ευεργεσίας και σίγουρα όχι του είδους που παρέχετε εσείς μέχρι σήμερα), αλλά συμπαραστεκόμενοι εμπράκτως στο λαό που πολλά προσέφερε στην Ευρώπη και στο όραμα της Ενοποίησής της.

Μετά τιμής,

Δ. Γκίκας

Εκπαιδευτικός

Το μέλλον άδηλο...

Τώρα που η κρίση – κάπως – καταλάγιασε στην Ελληνική χερσόνησο, άρχισαν τα όργανα για τις υπόλοιπες οικονομίες της Ευρώπης. Η Ισπανία και η Πορτογαλία, η Ιταλία και στο βάθος η Γαλλία αντιμετωπίζουν ή θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα στο άμεσο μέλλον.

Βασική μου θέση υπήρξε πάντα η άρνηση της απομόνωσης της κρίσης ως ελληνικής και ως οικονομικής. Τα γεγονότα δείχνουν ότι για το πρώτο σκέλος κανείς πια δεν αρνείται την αλήθεια (μοναδική ίσως εξαίρεση, κάποια παπαγαλάκια «έγκριτων» εφημερίδων). Η Ελληνική Οικονομική κρίση απλώς ήταν ο πρώτος κρίκος μιας τεράστιας αλυσίδας. Η Ελλάδα, πάντοτε επιπόλαιη στις οικονομικές της διαχειρίσεις, αλλά και πάντοτε κύπτουσα την κεφαλή στις απαιτήσεις των δήθεν Μεγάλων, ήταν η πρώτη που μπήκε σ’ ένα τούνελ, από το οποίο, Κύριος οίδε, πότε θα ξεμπλέξει.

Για το δεύτερο σκέλος, ότι δηλαδή η κρίση δεν είναι μονάχα οικονομική, αλλά και ευρύτερα πολιτιστική και αφορά, βεβαίως ολόκληρη την Ε.Ε., αρκεί μια προσεχτική παρατήρηση των όσων συμβαίνουν στη σύγχρονη «Ιερά Συμμαχία». Εξεγέρσεις στο Λονδίνο, φοιτητές που αντιδρούν στην απαξίωση – μέσω της αύξησης των διδάκτρων – της διάδοσης γνώσης ως ανθρωπιστικό εργαλείο ανάπτυξης, πολιτικές διαφωνίες και «κόντρες», δείχνουν ότι τα πράγματα βαίνουν άσχημα για το Ευρωπαϊκό Όραμα του Κολ και του Καραμανλή.

Η Γερμανική κυβέρνηση, ολισθαίνοντας ξανά στο δρόμο της ηγεμονικής συμπεριφοράς, επιδιώκει μια πιο «σφιχτή» Ευρωπαϊκή Ένωση. Από πρώτης όψεως, φαίνεται καλό. Αν εξετάσει, όμως κανείς τους τρόπους που μεταχειρίζεται για να το πετύχει, θα καταλάβει πως όταν οι Γερμανοί αναφέρονται σε πολιτική ενοποίηση, εννοούν μια Γερμανοκρατούμενη Ευρώπη με κράτη δορυφόρους, υποτελείς στο... Σουλτανάτο της Γερμανικής Αγοράς.

Η Αγγλική κυβέρνηση, από την άλλη, δεν επιθυμεί μια πολιτική ενοποίηση. Βασικός της στόχος η εξασφάλιση προνομίων για τη χώρα τους, κυρίως εμπορικών και οικονομικών, μέσα από μια χαλαρή Ένωση. Κι αυτό, από μία πλευρά, καλό ακούγεται. Η απόλυτη εξομοίωση σημαίνει συνήθως και απόλυτη υποταγή. Από την άλλη, όμως μιλάμε για μια εντελώς ξένη Ευρωπαϊκή Ένωση, ξένη τουλάχιστον προς το όραμα της δημιουργίας της Ένωσης αυτής ως πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό αντίβαρο στην ηγεμονική συμπεριφορά των ΗΠΑ. Τα «σκυλάκια» των Αμερικανών δεν επιθυμούν να χάσει το... μονάκριβο αφεντικό τους την πρωτοκαθεδρία.

Μέσα σ’ όλα αυτά, η Γαλλία μοιάζει πλέον ανήμπορη να αρθρώσει λόγο. Η χώρα που δήθεν «επανεφηύρε» τον πολιτισμό, συμπεριφέρεται λιγάκι σα βάρβαρος που, λόγω πνευματικής ανημποριάς, κοιτά πότε προς τη μια μεριά και πότε προς την άλλη, τους Σπουδαίους που τσακώνονται και ελπίζει σε κανένα αποφάι που θα προκύψει από το σπάσιμο των... πιάτων.

Η Ιταλία «ευτύχησε» για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα να έχει τον Καβαλιέρε στο τιμόνι. Ο άνθρωπος – φιέστα, ο πολιτικός της σιέστα και του απόλυτου θράσους, μετέβαλλε τη χώρα του σε ζητιανάκι της Ε.Ε. Όχι μόνο πλέον δεν καθορίζει τις εξελίξεις, αλλά άγεται πια και φέρεται από τους Μεγάλους παίκτες, συμπεριφέρεται δε σαν αναπληρωματικός παίχτης που δεν πολυγουστάρει να παίξει μπάλα.

Πού στέκεται η Ελλάδα μέσα σ’ όλα αυτά; Σε μια κατάσταση απόλυτης αδυναμίας. Δεν είναι καν ο παίχτης, το πιόνι. Είναι η μπάλα που κλωτσάνε όλοι οι λοιποί. Χρήσιμη για να παίζουν μαζί της οι σπουδαίοι γκολτζήδες, δε συμμετέχει όμως στα πανηγύρια των κερδισμένων, δεν συστρατεύεται καν με την ελπίδα των χαμένων πως την επόμενη φορά θα τα πάνε καλύτερα. Κι ας μην το παραδεχόμαστε, για λόγους εντελώς άσχετους με την ανικανότητα των πολιτικών που κυβερνούν τη χώρα μας τα τελευταία δέκα με δεκαπέντε χρόνια, η Ελλάδα πια δεν ανήκει στην Ευρώπη και η Ευρώπη δεν είναι πια εκείνο το κλαμπ που πιστεύει σε πολιτισμικά οράματα. Αντίθετα με ό, τι έλεγε ο Κ. Καραμανλής στο Ζάππειο το ’79, η Ευρώπη έχει καταντήσει κλαμπ πλουσίων που δίνουν μια δεκάρα στους ζητιάνους που έχουν κατασκηνώσει έξω από το κλαμπ, νομίζοντας – οι αφελείς – ότι βρίσκονται σχεδόν μέσα...

Η Ελλάδα, σε μια τέτοια Ευρώπη δεν έχει θέση. Πρώτον, διότι ποτέ δεν θα μπορέσει να συμμετάσχει στις πολιτικές διαδικασίες και ζυμώσεις της. Δεύτερον, διότι η Ελλάδα μπορεί να επιδείξει άλλα στοιχεία, για τα οποία όμως η σημερινή Ευρώπη δεν δίνει δεκάρα. Η Ελλάδα είναι η γεννήτορας του Δυτικού Πολιτισμού, όμως ο τελευταίος έχει πια γεράσει κι είναι έτοιμος να πεθάνει στο νεκροκρέβατο. Είναι μάλλον απίθανο, αλλά αυτό που χρειαζόμαστε πραγματικά είναι ένας ηγέτης που θα θέσει την Ελλάδα σε τροχιά ανάπτυξης, βασισμένη όμως μονάχα στις δικές της δυνάμεις. Αλλιώς, στην πτώση της Ευρωπαϊκής ζώνης, που θα συντελεστεί στα επόμενα 10 με 15 χρόνια, η Ελλάδα θα καταπλακωθεί τόσο πολύ, που – φοβάμαι – μόνο ερείπια θα βλέπουμε γύρω μας...

Κι ένα τελευταίο: Παρά το ότι απεύχομαι να φύγει η Ελλάδα από το Ευρώ, διότι τούτη τη στιγμή αυτό θα ήταν καταστροφικό, θεωρώ όμως ότι το Ευρώ δεν είναι μονόδρομος. Απλώς, θα έπρεπε κάποια στιγμή όλες οι πολιτικές δυνάμεις αυτού του τόπου να προετοιμάζονται για μια εθελούσια έξοδο από αυτό, ώστε να συμβεί με τις μικρότερες δυνατές απώλειες. Διότι ως άνθρωπος που μελετά την Ιστορία, θυμάμαι όταν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο πολλοί «φωτισμένοι» πολιτικοί και διπλωμάτες θεωρούσαν «μονόδρομο» την... υποταγή στο ΓερμανοΙταλικό Άξονα, θεωρώντας ότι μια σύγκρουση μαζί τους θα ήταν καταστροφική. Η Ελλάδα αντιστάθηκε και, μαζί της, αντιστάθηκαν όλες εκείνες οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις που αποστρέφονταν τη Φασιστική Ιταλική λαίλαπα και τη Ναζιστική Μπότα. Και, τελικώς, κέρδισε η Ευρώπη... Ας το θυμόμαστε αυτό, όταν προσπαθούν όλοι να μας πείσουν για το... μονόδρομο. Διότι στην πολιτική, μονόδρομοι δεν υπάρχουν. Υπάρχουν απλώς μονόχνωτοι και μονοεπίπεδοι άνθρωποι, με αντίστοιχες πολιτικές...