Ψηλά το κεφάλι!

Είμαι απ’ αυτούς που θεώρησαν πως κάτι σαφώς θα έπρεπε να αλλάξει στη χώρα μας. Μια παραπαίουσα οικονομία, ένα καθεστώς πολιτικής ανυπαρξίας και ατιμωρησίας, μια αδιαφορία για τα κοινά, ένα ευτελισμένο και «ξεφτισμένο» πατριωτικό αίσθημα, μια υποδούλωση – οικονομική και κοινωνική – προς ξένους Σωτήρες που ευαγγελίζονταν μια νέα, καλύτερη πραγματικότητα. Περίπου δύο χρόνια μετά, εξακολουθώ να θέλω να αλλάξουν πολλά στη χώρα μου. Μόνο που τώρα διαπιστώνω πως πρέπει να φωνάξω, πριν να είναι πολύ αργά...

Η κυβέρνηση όχι μόνο επέδειξε απίστευτη ολιγωρία και ανικανότητα να διαχειριστεί μια πρωτόγνωση κρίση, αλλά έριξε όλες τις ευθύνες – τις οποίες έχει το πολιτικό σύστημα της ιδιότυπης ολιγαρχίας, του άναρχου εργατοπατερικού κινήματος, της πατρωνίας, της αναξιοκρατίας και της απάνθρωπης κεφαλαιοκρατίας των Τραπεζών – στο λαό. Αντί να προσπαθήσει να ανορθώσει την οικονομία, εκτιμώντας τις δυνατότητες της ελληνικής πραγματικότητας, έσπευσε να εφαρμόσει δουλικά «συνταγές» ξενόφερτες που, ούτως ή άλλως, μοναδικό στόχο θα είχαν να εξασφαλίσουν τα οφέλη και συμφέροντα των ξένων ηγετών που τις εισήγαγαν, αδιαφορώντας παντελώς για τη δραματική και τραγική υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου του λαού μας. Αντί να καταρρίψει τις παθογένειες της πολιτικής ατιμωρησίας που είχαν αποκτήσει περιεχόμενο μυθολογικό και σαν άλλη Λερναία Ύδρα συνεχώς γεννούσε νέα κεφάλια, τις άφησε να κυριαρχήσουν και να στιγματίσουν την πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου μας. Αντί να αναγεννήσει το ενδιαφέρον των πολιτών για τα κοινά, προωθώντας δημοκρατικότερες διαδικασίες – τις οποίες, εξάλλου είχε διακηρύξει κιόλας  προεκλογικά – αποτελείωσε τα λιγοστά ψήγματα δημοκρατικής δήθεν διακυβέρνησης, υιοθετώντας μέτρα και θεσπίζοντας διατάξεις και νόμους με εντελώς αλαζονικό τρόπο που προσιδιάζει περισσότερο σε ολοκληρωτικό καθεστώς, παρά σε δημοκρατικό, παραβαίνοντας σε πάμπολλες περιπτώσεις ακόμα και το ίδιο το Σύνταγμα, που υποτίθεται ότι προστατεύει. Αντί να τονώσει το πατριωτικό αίσθημα του λαού, καταρράκωσε ακόμη περισσότερο την πατριωτική υπερηφάνεια που έχουν, λίγο – πολύ, όλα τα έθνη, οδηγώντας ουσιαστικά τη χώρα σε ιδιότυπο καθεστώς κατοχής και ξενοκτησίας, τόλμησε μάλιστα – δια των ευγενών... υπηρετών της... υγιούς πανεπιστημιακής κοινότητας, ομού μετά των... άξιων λειτουργών της δημοσιογραφίας του τόπου – να υπαινιχθεί ότι δεν έχουμε και πολλά στοιχεία ως λαός, για να υπερηφανευόμαστε. Αντί για κυβέρνηση ελληνική, κατήντησε κυβέρνηση «Κουίσλινγκς», υποχείρια σε ξένα κέντρα εξουσίας.

Είμαι απ’ αυτούς που θεωρούν πως κάτι σαφώς θα πρέπει να αλλάξει στη χώρα μας. Δεν είμαι, όμως παρά ένας απλός πολίτης, δίχως πολιτική καρέκλα, δίχως εξουσίες θεσμικές. Δεν είμαι παρά μια φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Χρέος, όμως του πνευματικού ανθρώπου είναι να φωνάζει στην έρημο. Ίσως κάποιος ακούσει...

Ψηλά, λοιπόν το κεφάλι! Είμαστε ένας λαός που έχει περάσει πολλά, κι όμως επέζησε. Που όταν οι άλλοι έσκυβαν τον αυχένα τους από το φόβο, αυτός πολεμούσε σε πεδία μαχών δύσκολα και κατατρόπωνε ανίκητους. Που καταδιώχτηκε, περιφρονήθηκε, υποδουλώθηκε, αλλά ποτέ δεν επέτρεψε να εξευτελιστεί. Που υπερασπίστηκε τον τρόπο ζωής του, ακόμα κι όταν ήξερε πως θα πέθαινε γι’ αυτό. Που δεν υπέκυψε στις σειρήνες του εκφοβισμού, των απειλών, αλλά θυσιάστηκε για την ελευθερία τη δική του και των άλλων. Που έμαθε στον υπόλοιπο κόσμο – αυτόν, στον οποίο σήμερα ζουν κάποιοι... Ρέσλερ, Μέρκελ και τα τοιαύτα... συναφή υποκείμενα – τι θα πει να ζει κάποιος με αρχές, με πίστη σε ιδανικά και αξίες που εξυψώνουν τον άνθρωπο και τον οδηγούν στην πρόοδο και την ευημερία. Που όταν κάποιοι από τους δικούς του κι όταν οι ίδιοι οι ευεργετημένοι του τον πρόδωσαν, αυτός δεν έγινε ούτε εκδικητικός, ούτε ανάλγητος.

Ψηλά το κεφάλι! Έχουμε πολλά να διδάξουμε σ’ εκείνους που τώρα μας οικτίρουν και μας περιφρονούν. Έχουμε πολλά να τους διδάξουμε, με τη στάση μας, με τον τρόπο ζωής μας, με την αντίδρασή μας, με την ίδια μας τη ζωή και τον πολιτισμό μας!

Ψηλά το κεφάλι! Διότι πολιτισμός δεν είναι μόνο η οικονομία, αλλά και η ηθική, το δίκαιο, η παιδεία. Σ’ αυτά ας επενδύσουμε!

Ψηλά το κεφάλι! Ο ανθρωπισμός δεν πρέπει να είναι ξένη λέξη στη χώρα που γεννήθηκε η φιλοξενία και η αρχοντιά. Αντίθετα σε όλους αυτούς που μας θέλουν υπό εμφύλια διαμάχη, οφείλουμε πρώτα απ’ όλα να ξαναμάθουμε να είμαστε αδελφωμένοι, μονιασμένοι και άνθρωποι που ζουν μαζί με άλλους ανθρώπους!

Ψηλά το κεφάλι! Η πρόοδος δεν ταυτίζεται με τα υλικά αγαθά, η ευημερία δεν ταυτίζεται με την οικονομική υποδούλωση, η προσωπική και κοινωνική επιτυχία δεν ταυτίζεται με παχιά πορτοφόλια!

Ψηλά το κεφάλι! Διότι δεν πρέπει να επιτρέψουμε την Ελλάδα να διασύρεται, την ανθρωπότητα να ευτελίζεται, το πνεύμα να υποδουλώνεται στην ύλη!

Ψηλά το κεφάλι! Πρώτα, διότι είμαστε Έλληνες. Έπειτα, διότι είμαστε Άνθρωποι! Τέλος, διότι είμαστε Ελεύθεροι Έλληνες, Ελεύθεροι Άνθρωποι κι όχι δούλοι!

Διαμαρτυρία, ο λόγος μου

Τώρα τελευταία με πιάνουν κάτι σκέψεις... κι είναι άσχημο να σε πιάνουν τέτοιες σκέψεις, διότι συνήθως σε πιάνουν απροετοίμαστο... Δεν ξέρω, δε θυμάμαι πώς ξεκίνησαν όλα, ίσως όταν είδα κάποιον μια μέρα μέσα στο βαγόνι του τρένου που κάνει το δρομολόγιο Κηφισιά – Πειραιά. Είχα τρεις στάσεις να κατέβω. Αυτός καθόταν δίπλα μου. Ένας ασπρομάλλης με ξεβαμμένο τζην παντελόνι και μια μπλούζα που δεν μπορούσες να ξεχωρίσεις τα σχέδιά της. Χάος ίδιο μ’ αυτό του μυαλού του… Θυμάμαι ότι μιλούσε ακατάπαυτα κι έβριζε το ίδιο ασταμάτητα. Τους πολιτικούς, που έχουν διαλύσει τη χώρα, τους δικαστές, που δικάζουν σα ρομποτάκια ή τα τσεπώνουν σα νταβατζήδες, τους υπεύθυνους – ανεύθυνους των δημοσίων οργανισμών που δεν δίνουν δεκάρα ούτε για τον οργανισμό, ούτε για τον πολίτη. Κάποιος απέναντί του δοκίμασε να του προβάλλει αντεπιχειρήματα: «Ας μην γενικεύουμε, δεν είναι όλοι έτσι»… Τέτοια πράγματα λογικά… Εκείνος όμως συνέχιζε τον τρελό, άγριο μονόλογό του. Κοίταξα εκείνον που καθόταν απέναντι. «Πόσο θλιβερό!», μου ψιθύρισε. Ναι! Πόσο θλιβερό να ακούς την αλήθεια σ’ αυτόν τον τόπο μόνο απ’ τους μικρούς και τους τρελούς!

Είναι κάτι βράδια που τέτοιες σκέψεις με συλλαμβάνουν ανέτοιμο... Τα βράδια, πάντως η πόλη μου είναι πιο άσχημη. Το παραδέχομαι. Έχει μιαν ασχήμια που μου ταιριάζει. Αυτό το καταθλιπτικό γκρι των κτιρίων με συναρπάζει… οι απέραντοι μαύροι όγκοι των αυτοκινήτων που κλείνουν τα πεζοδρόμια, μου δίνει την αίσθηση της οικειότητας, γιατί όλοι μοιάζουν με το δικό μου αυτοκίνητο, που το πούλησα λίγο καιρό μετά που το ξόφλησα, γιατί δεν άντεχα να πληρώνω τέλη, ασφάλειες, συνεργεία… Αλλά το’χω νοσταλγήσει τόσο πολύ το άτιμο… Σαν παιδί μου το είχα… Ούτε το γιο μου δεν έβλεπα τόσο συχνά… Κι ύστερα, τα σκοτεινά δρομάκια δίχως φώτα γιατί ακόμη δεν έχει αλλάξει τις καμένες λάμπες ο δήμος, οι μηχανές μεγάλου κυβισμού που περνούν βιαστικά και αφήνουν πίσω τους έναν κρότο σαν πιστόλι από το όπλο φονιά…

Στα στενά σοκάκια αυτής της πόλης τριγυρνώ. Κάποιες φορές βρέχει και τα παιδιά της γειτονιάς τρέχουν να κρυφτούν, αυτά τα παιδιά που πια δεν παίζουν, αλλά αγωνίζονται για ψεύτικες ελπίδες, είναι τόσο μικρά κι όμως χωρούν μέσα στην παιδική τους ψυχή όλες οι κακίες του ανθρώπου, αναστενάζουν από τώρα κουβαλώντας βάρη που δεν είναι δικά τους. Κυλούν οι στάλες της βροχής πάνω τους, σαν καημοί που ποτέ δεν τους πρόφερε κανείς, μα εκείνα κι όλας έχουν μάθει να τους ερμηνεύουν. Ένα απ’ αυτά έχει ξεμείνει πίσω και ζωγραφίζει κάτι στον τοίχο, μια ελπίδα του που σύντομα θα γίνει άλλο ένα ξεφτισμένο χρώμα στη ζωή του. Γιατί οι ελπίδες σ’ αυτόν τον τόπο έχουν πεθάνει νωρίς και κανείς δεν νοιάζεται, κανείς δεν διαμαρτύρεται, αφού όλοι βάλαμε το χέρι μας για να σκοτεινιάσει αυτός ο ουρανός από πάνω μας. Πώς να δώσεις ελπίδες με τέτοιο μαύρο ουρανό σ’ ένα παιδί που γεννήθηκε για να γελάει σαν το πρώτο φως της αυγής, μα που το διδάξαμε να κλαίει σαν το πρώτο πρωτοβρόχι; «Η ζωή είναι σκληρή», του λέμε ήδη και ξεριζώνουμε το θαύμα από μέσα του, το φως από το σπλάχνο του. Ό, τι αγγίζει το κάνουμε απαγορευμένο, ό, τι νιώθει το βλαστημάμε, ό, τι ζει το απεχθανόμαστε. Το δικό του ταξίδι στο φως το καταστρέψαμε ήδη, βάζοντάς του εισιτήριο, διόδια και εισπράκτορες. Κι όταν σε ρωτάνε τούτα τα παιδιά, κάνεις πως τα ξέρεις όλα αυτά, για τα οποία σε ρωτάνε. Όμως, κανείς δεν ξέρει τίποτε, ώσπου να έρθει η ώρα. Τούτη η ώρα συνήθως αργεί. Διότι ο άνθρωπος δεν σταματά ποτέ να αμφιβάλλει ακόμη και γι’ αυτά που ξέρει. Αλλά το πιο φοβερό, το πιο δυσβάσταχτο απ’ όλα, είναι να διαπιστώσεις ότι στ’ αλήθεια αυτά που ξέρεις είναι μοναχά σκιές, που χορεύουν μπροστά στα μάτια σου και στριφογυρίζουν σα φαντάσματα μέσα σε υποχθόνια σπηλιά. Σ’ αυτή τη βασανιστική σκοτεινή σπηλιά βρισκόμαστε από παιδιά. Πώς, λοιπόν να διδάξουμε τα παιδιά μας; Πόσο δίκιο είχες, Πλάτων! Κανείς δεν σε πίστεψε! Κανείς δεν ήθελε να σε πιστέψει, εσένα, Μεγάλε Προφήτη! Ακόμα και σήμερα, που καθηλωμένοι μπροστά σε μια οθόνη, αντικρίζοντας μοναχά τις μαριονέτες που μας κουνάνε άλλοι και ακούγοντας τα ψεύτικα, τα λόγια τα μεγάλα, που μας κραυγάζουν επιτήδειοι, βλέπουμε καθαρά τι σημαίνουν αυτές οι σκιές και τι δεσμώτες γίναμε εμείς που τις πιστέψαμε, ακόμα και σήμερα δεν θέλουμε να πιστέψουμε! Διότι, όσο σκληρό είναι να αποδεχτείς την ευθύνη που έρχεται με την ελευθερία, άλλο τόσο οδυνηρό είναι να αντιληφθείς ότι ζεις στην πλάνη και εξουσιάζεις μονάχα είδωλα.

Ζούμε, λοιπόν όλοι μέσα στην κόλαση, ζούμε όμως και μέσα στο δυνάμει παράδεισο... Ο μεγαλύτερος παράδεισος για τον άνθρωπο είναι να τείνει το χέρι του στο διπλανό του που βρίσκεται στην κόλαση. Η μεγαλύτερη κόλαση είναι να τον αφήσει να καίγεται…

Κι ύστερα, είναι οι Αγανακτισμένοι. Πέρασα κι εγώ από την πλατεία Αγανακτισμένων. Ένας από αυτούς μου χώνει στη μύτη ένα φυλλάδιο. «Θα έρθεις κι εσύ να διαμαρτυρηθείς μαζί μας;», τον ακούω να με ρωτά. Ίσως αυτό να ξεχείλισε το ποτήρι. Ίσως απλώς να έπρεπε κάπου να ξεσπάσω. Ίσως με τρέλανε ο ίδιος ο παραλογισμός και ο βιασμός της λογικής. «Να διαμαρτυρηθώ; Ε, ναι, λοιπόν! Διαμαρτύρομαι! Διαμαρτύρομαι, διότι, άνθρωπε, πολίτη, πολιτικέ, βλέπεις τους γύρω σου μόνο σαν ενοχλητικές παρουσίες, απαραίτητες μόνο για να πετύχεις τους δικούς σου σκοπούς. Διαμαρτύρομαι διότι έχεις αγιοποιήσει τόσο πολύ τα μέσα για να πετύχεις τον όποιο σκοπό σου, ανίκανος να καταλάβεις ότι δίπλα σου υπάρχουν κι άλλοι που μπορεί να διαθέτουν δικούς τους, όχι πάντα ίδιους με τους δικούς σου. Τους ποδοπατάς, όταν μπορείς, λουφάζεις, όταν δεν σε παίρνει, ποτέ όμως δεν σκέφτεσαι ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος: να τα βρεις μαζί του, να πορευτείς πλάι του, να κατανοήσεις το δικό του όνειρο, να αφουγκραστείς το δικό του δικαίωμα. Διαμαρτύρομαι, διότι ταύτισες την ελευθερία με την αναρχία, μπέρδεψες τη δημοκρατία με την οχλοκρατία, έστρωσες τη δουλειά σου χάρη  στη δουλεία των άλλων. Διαμαρτύρομαι, διότι υποδέχτηκες ένα δεσπότη με τυμπανοκρουσίες και ντουντούκες, επειδή έτσι σε βόλευε, κι όταν σταμάτησε να σε βολεύει, τον έδιωξες με τις ίδιες ντουντούκες που όμως πια κραυγάζουν αποδοκιμασίες, απλώς και μόνο για να φέρεις κάποιον άλλο στη θέση του. Το χειρότερο είναι ότι εσύ ο ίδιος ποτέ δεν παραδέχτηκες την ευθύνη σου γι’ αυτή τη γελοιοποίηση των δημοκρατικών αξιών. Διαμαρτύρομαι, διότι βλέπεις κάποιους να ζουν ως κανίβαλοι και να πατάνε επί πτωμάτων κι αντί να τους αντισταθείς, περιμένεις πότε θα γίνω κι εγώ ένα πτώμα, για να με φας και να ενταχθείς στη σιχαμερή τους φυλή. Διαμαρτύρομαι, διότι ονομάσατε την ατιμία μαγκιά και την τιμιότητα απερίγραπτη κουταμάρα. Διαμαρτύρομαι, διότι μας κάνατε να πιστέψουμε στα λόγια σας, όταν εσείς οι ίδιοι δεν πιστεύατε σ’ αυτά. Διαμαρτύρομαι, διότι εν ονόματί μου κάποιοι πλούτισαν, κάποιοι άλλοι εξουσίασαν, όλοι όμως έκαναν πως δεν με γνώριζαν, όταν τους ζήτησα να με βοηθήσουν στις δύσκολες στιγμές μου. Διαμαρτύρομαι, διότι η ζωή μου έχει βαλτώσει, την ίδια ώρα που η ζωή κάποιων άλλων που βάλθηκαν να με πείσουν ότι με υπηρετούν έχει υψωθεί στα ουράνια κι αντί να τείνουν χέρι για να με σηκώσουν, με πατάνε με τη φασιστική μπότα τους στο κεφάλι για να βουλιάξω περισσότερο και το χαίρονται κιόλας. Διαμαρτύρομαι, διότι κάποιοι μου πέταξαν στα μούτρα τα αποφάγια τους, για να πείσουν τους εαυτούς τους και τους θεούς τους ότι είναι φιλεύσπλαχνοι. Διαμαρτύρομαι, διότι κάποιοι εξακολουθούν να αποφασίζουν για μας, χωρίς εμάς. Διαμαρτύρομαι, διότι όλοι σας κάνατε το χρήμα θεό και την ύλη θρησκεία, πείθοντας κι εμένα να γίνω πιστός της, απομυζώντας μου και την τελευταία σταγόνα του αίματός μου για να τη συντηρώ, την ίδια ώρα που εσείς αποθηκεύετε αμέτρητες φιάλες για δική σας και μόνο χρήση, σαν καλοί και σωστοί βρικόλακες! Διαμαρτύρομαι, διότι με θεωρήσατε άξιο μόνο για σκυλάκι σας κι όχι για συνοδοιπόρο ή έστω συνομιλητή σας στα φιλόδοξα σχέδιά σας. Διαμαρτύρομαι, διότι κάποιοι από σας δεν βλέπουν πέρα από τη μύτη τους, κι όμως οδηγείτε ολόκληρο λαό πίσω σας. Είστε τυφλοί και πατάτε στις λάσπες, βαπτίζετε όμως την τύφλα σας ταπεινότητα και τις λάσπες χλοοτάπητα.  Διαμαρτύρομαι, διότι κάποιοι έκαναν την ιδεολογία μου τέχνασμα για να εξαπατούν τους αδαείς και τη θρησκεία μου προϊόν για να την πουλάνε στους αφελείς, ενώ κάποιοι άλλοι εκμεταλλεύτηκαν την αγάπη μου για την πατρίδα μου για να κερδίσουν θώκους και καρέκλες κι όταν τις κέρδισαν με αποκάλεσαν αναχρονιστικό ή ηλίθιο, επειδή συνέχισα, παρόλα αυτά, ν’ αγαπώ την πατρίδα μου. Διαμαρτύρομαι, διότι δεν μπορώ να διαμαρτυρηθώ που οι ίδιοι οι μαθητές μου πρόδωσαν την ιδέα για έναν καλύτερο κόσμο, διότι πρώτος την πρόδωσα εγώ που τη δίδαξα. Διαμαρτύρομαι, διότι όσοι διαμαρτύρονται γι’ αυτά πεθαίνουν πάντα στο σταυρό και στη φωτιά! Ω, ναι, το ξέχασα! Σήμερα, δεν πεθαίνει κανείς! Είμαστε πια πολιτισμένοι! Τους κλείνουμε μοναχά στα τρελάδικα ή τους τραβολογάμε στα παράθυρα των τηλεοπτικών ειδήσεων! Διαμαρτύρομαι, διότι περπατάτε μόνο τη νύχτα και κρύβεστε τη μέρα, σα διαβόλοι που φοβάστε τον ήλιο μήπως φανερώσει τις αμαρτίες σας, κι όμως φτύνετε τ’ αστέρια, αντί να τα θαυμάζετε. Διαμαρτύρομαι, διότι σήμερα πια κλαίνε στ’ αλήθεια μόνο τα παιδιά, αντί να γελάνε. Μιλάνε μόνο οι ανόητοι, αντί ν’ ακούνε. Φωνάζουν μόνο οι γελοίοι, αντί να το βουλώνουν. Πεθαίνουν μόνο οι γενναίοι, αντί να νικούνε. Βραβεύονται μόνο οι δειλοί, αντί οι ήρωες. Τραγουδάνε μόνο οι παράφωνοι, αντί οι καλλιτέχνες. Μιλάνε για παράδεισο μόνο οι σατανάδες, αντί οι άγγελοι. Κάνουν έρωτα μόνο οι χυδαίοι, αντί οι αγαπημένοι εραστές. Αγαπάνε μόνο οι διάβολοι, αντί οι θεοί. Διαμαρτύρομαι, διότι δεν έχει δρόμο η ζωή για να βαδίσω, παρά μόνο πέλαγο κι αυτό μανιασμένο, φουρτουνιασμένο σαν την ψυχή μου. Μα δεν έχω καράβι, παρά κολυμπώ μονάχος μου στην αρμύρα και πουθενά γλυκό νερό, αρμενίζω κόντρα στο βοριά και τα χέρια μου πια δεν με κρατάνε πάνω απ’ το νερό, το κύμα με παρασύρει στο βυθό, άγριο, σκοτεινιασμένο. Το χειρότερο είναι που βαρέθηκα να κολυμπώ, σταμάτησα ν’ αγωνίζομαι και το ξέρω πως τούτο δω το τελευταίο κύμα, μαύρο, θαμπό, θα με παρασύρει σε μια ανείπωτη σιγαλιά, μήτε ελπίδες έχω πια πως κάποιο αγαπημένο χέρι θα με τραβήξει… Διαμαρτύρομαι, λοιπόν αφού πια δεν έχω καμία ελπίδα. Τούτη είναι η χειρότερη κατάρα…

Με λένε Δημήτρη Γκίκα και διαμαρτυρία είναι ο λόγος μου... Με λένε Δημήτρη Γκίκα κι όταν έπρεπε να διδάσκω την αγάπη και την ελπίδα, αναγκάζομαι να διδάξω το μίσος και την απογοήτευση... Με λένε Δημήτρη Γκίκα και όταν έπρεπε να πιστεύω σε κάτι, δεν πιστεύω πια τίποτε απ’ όσα ακούω, απ’ όσα βλέπω, απ’ όσα αισθάνομαι... Με λένε Δημήτρη Γκίκα, μ’ ακούει κανείς ;

Αν είναι να χαίρομαι μ’ αυτά... καλύτερα να κλαίω!

Να χαρώ, επειδή οι τράπεζες Alpha και Eurobank ένωσαν τις δυνάμεις τους; Γιατί; Μήπως επειδή αυτά που χρωστώ σ’ αυτές θα μου τα χαρίσουν, μια κι έγιναν ο μεγαλύτερος τραπεζικός όμιλος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη; Ή μήπως επειδή η μία από τις δύο – δε λέμε ονόματα – συμπεριφέρεται στους πελάτες της, που αδυνατούν να πληρώσουν λόγω της κατάστασης σα να είναι εγκληματίες; Σ’ ένα οικονομικό σύστημα που βουλιάζει ακόμη περισσότερο, σε μια χώρα που βυθίζεται ολοένα και πιο πολύ στην ύφεση, ακόμα υπάρχουν ορισμένοι κοντόφθαλμοι που πιστεύουν σε παλαιολιθικά σενάρια «αναβάθμισης της οικονομίας» μέσω τραπεζών.

Να χαρώ, επειδή ανέλαβε Υπουργός Οικονομικών ο Ε. Βενιζέλος (ή Τουρκούσογλου); Γιατί; Μήπως επειδή – λένε τα... αδιάβλητα ΜΜΕ – διαθέτει εξαιρετική ευφυία (μη γελάτε!); Ή μήπως επειδή θέλει να γίνει χαλίφης (συγγνώμη, πρωθυπουργός ήθελα να πω ) στη θέση του Χαλίφη; (Αφεντικό, όχι μόνο σε βλέπουνε, αλλά και γελάνε πλέον μαζί σου...). Με τόσες γκάφες και τόσες ιλαροτραγωδίες, στις οποίες πρωταγωνίστησε το παιδοβούβαλο, αμφίβολο πλέον είναι αν μπορέσει να παραλάβει το... δακτυλίδι της διαδοχής (φαντάζομαι την εικόνα του χονδρού να παίζει το «πού’ν’ το, πού’ ν’ το το δακτυλίδι» και μου’ ρχεται ένας κλαυσίγελως!).

Να χαρώ, επειδή η κυρία – καταργήστε την ελληνική γραφή και το άσυλο του Αγίου Όρους – υπουργός Παιδείας (το Εθνικής, το θυμάται πλέον κανείς;) «πέτυχε» να περάσει ένα νομοσχέδιο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, που τελικά το ψήφισε και η Μείζων Αντιπολίτευση; Γιατί; Μήπως επειδή θα γίνει καλύτερη η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που θα μανατζάρουν ξένοι τα ελληνικά πανεπιστήμια; Είδαμε και τους «ξενόφερτους» καθηγηταράδες, που αντί να μεταφέρουν την τεχνογνωσία και το κάτι διαφορετικό εδώ, μετέφεραν κάθε μορφή αλαζονικής συμπεριφοράς, μετέδωσαν κάθε είδους απωθημένων και ψυχωτικής παθήσεως στους άμοιρους φοιτητές τους, έκαναν τα πανεπιστήμια «φυτώρια» ηλιθιότητας, λογοκλοπής, εκμετάλλευσης, πατερναλισμού, νεποκρατίας και άλλων, ων ουκ έστιν αριθμός... Ή μήπως επειδή τα σχολεία θα ξεκινήσουν με φωτοτυπίες – ταελληνικά, διότι τα τούρκικα θα έχουν ακόμη και... i-pad – και δανεισμούς χρησιμοποιημένων βιβλίων (μόνο μη χρησιμοποιήσει κανείς από τους μαθητές χρησιμοποιημένο... χαρτί τουαλέτας! Μην έχουμε κι άλλα!!); Όταν η εκπαίδευση βουλιάζει, η παιδεία παραπαίει και η κοινωνία διαλύεται...

Να χαρώ που αυξήθηκε – λένε – το ρεύμα τουριστών προς τη χώρα μας; Γιατί; Μήπως επειδή αναβαθμίστηκε η ποιότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, όταν έβλεπες μαγαζιά σε νησιά να πουλάνε το σουβλάκι στην τιμή... ολόκληρου του αρνιού και τη χωριάτικη σαλάτα 15 ευρώ (θα ήταν, φαίνεται, η τομάτα... οικολογική και το τυρί... από την αγελάδα την καλή...); Ή μήπως επειδή οι ξένοι... αγαπούν την Ελλάδα (αφού βάζουν την Αφροδίτη της Μήλου να δείχνει... κωλοδάκτυλο, πηδιούνται κυριολεκτικά σα ζώα στους δρόμους και κάνουν τον πολύ μεγάλο μαλάκα στα Μέσα Μεταφοράς, αποφεύγοντας να πληρώσουν ακόμα και εισιτήριο...); Ο τουρισμός θα έπρεπε πράγματι να είναι μία από τις πιο σημαντικές οικονομικές πηγές ανάπτυξης της χώρας μας. Όταν όμως μας κυβερνούν... υπανάπτυκτοι, τι να σου κάνει ο τουρισμός ή η Ναυτιλία (που πλέον δεν έχει καν... Υπουργείο);

Μήπως θέλετε να χαρώ που αυξήθηκε το ΦΠΑ, που αυξήθηκε η ανεργία, που τα πτυχία μου στην αγορά εργασίας είναι κουρελόχαρτα, που τα δάση ακόμα καίγονται, που οι παραλίες ακόμα βρωμίζουν, που οι νέοι άνθρωποι αυτοκτονούν; Αν είναι να χαίρομαι μ’ αυτά, καλύτερα να κλαίω!

Κρυφό σχολείο και i-pad

Ο πολύ καλός μου φίλος, Νίκος Ναούμης, πήρε θέση για ένα από τα θέματα που με απασχολούν ιδιαίτερα, την εκπαίδευση. Ιδού!

Ο όρος κρυφό σχολειό αναφέρεται σε ανεπίσημα ελληνικά διδασκαλεία, για τα οποία υποστηρίζεται πως λειτουργούσαν εν κρυπτώ και υπό καθεστώς απαγόρευσης κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Στη νεότερη ιστοριογραφία αμφισβητείται η ύπαρξή τους και θεωρείται πως ανήκουν στη σφαίρα του μύθου, αποτελώντας στοιχείο της προφορικής λαϊκής παράδοσης, χωρίς παρόλα αυτά, να λείπουν κι εκείνες οι αποδείξεις, ότι πραγματικά υπήρξαν και προσέφεραν ανεκτίμητες υπηρεσίες στους υπόδουλους Έλληνες. Θα μου πείτε τι μ’ έπιασε σήμερα και φέρνω στο νου μου το κρυφό σχολειό… Ήταν το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο ξερό μου το κεφάλι, όταν πλοηγούμενος στο διαδίκτυο, τις τελευταίες δύο ημέρες, το θέμα που απασχολεί την επικαιρότητα, δεν είναι άλλο από εκείνο της παιδείας.

 Ο λόγος που η καταταλαιπωρημένη ελληνική παιδεία βρίσκεται στην επικαιρότητα και πάλι, δεν είναι ένας αλλά δύο. Ο πρώτος, η επιχειρούμενη από το υπουργείο Παιδείας, η για άλλη μια φορά αλλαγή του εκπαιδευτικού μας συστήματος, με την εισαγωγή ενός νέου νόμου πλαίσιο και ο δεύτερος, είναι ότι σε λίγες μέρες, αρχίζει η νέα σχολική χρονιά. Για τον πρώτο λόγο, δεν θα πω και πολλά πράγματα. Το μόνο που μπορώ να πω, είναι ότι οι εποχές αλλάζουν και σίγουρα θα πρέπει να αλλάξουν και κάποια πράγματα. Αυτό όμως, δεν μπορεί να γίνει χωρίς διάλογο και χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν η γνώμη όλων όσων υπηρετούν το σύστημα. Οι υπουργοί, έρχονται και παρέχονται. Οι δάσκαλοι όμως, οι μαθητές, καθώς και οι γονείς των μαθητών, θα υπάρχουν πάντα, αγωνιώντας και αποζητώντας, μια καλύτερη παρεχόμενη εκπαίδευση.

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, σχεδόν όλα τα χρόνια που θυμάμαι τον εαυτό μου, τρεις δεκαετίες κοντά, το θέμα που απασχολούσε την επικαιρότητα, ήταν το ίδιο. Κενές θέσεις δασκάλων και καθηγητών στα σχολεία, μη έγκαιρη παράδοση των βιβλίων στους μαθητές κ.ο.κ. … Την τελευταία στιγμή όμως, ως είθισται άλλωστε από την νοοτροπία των Ελλήνων, όλα ή σχεδόν όλα, πήγαιναν κατ’ ευχήν. Φέτος όμως, κάτι τέτοιο, δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Όλα τα στοιχεία δείχνουν, ότι βιβλία δεν έχουν τυπωθεί, δάσκαλοι δεν πρόκειται να καλύψουν κενά και οι μαθητές, δεν χρειάζεται να αγοράσουν τσάντες για τα βιβλία τους. Ένας χαρτοφύλακας, είναι υπέραρκετός!!!

 Όπως πληροφορούμαι, την έλλειψη σε βιβλία, οι φωστήρες του υπουργείου παιδείας, σκέφτονται να την καλύψουν είτε με την διανομή βιβλίων stock, βιβλίων δηλαδή που περίσσεψαν από πέρυσι και υπό κανονικές συνθήκες θα πήγαιναν στα ράφια των βιβλιοπωλείων, είτε άκουσον – άκουσον, με φωτοτυπίες!!! Οι φωτοτυπίες κυρίως, αφορούν τους μαθητές της ελληνικής επαρχίας, τα πίσω ράφια δηλαδή του μαγαζιού κι όχι την λαμπερή βιτρίνα του συστήματος, που όλοι τρέχουν στον αγιασμό βγάζοντας φωτογραφίες, τα σχολεία δηλαδή των μεγάλων αστικών κέντρων. Αν συνυπολογίσουμε δε και το ότι χιλιάδες μαθητές, θα διανύουν μεγάλες αποστάσεις καθημερινά για να βρούνε το θρανίο τους ύστερα από τον λεγόμενο « Καλλικράτη» που εφαρμόζεται από φέτος στο ελληνικό σχολείο, τότε, οι συνθήκες της μόρφωσης ενός ελληνόπουλου το 2011, δεν διαφέρουν και πολύ από εκείνες που επικρατούσαν επί τουρκοκρατίας… Είπα τουρκοκρατία και μελαγχόλησα… Ξέρετε γιατί; Την ώρα που οι Έλληνες μαθητές θα πηγαίνουν με φωτοτυπίες στα σχολεία τους, δίπλα μας, οι Τούρκοι μαθητές, όπως διαβάζω, όχι, δεν θα πηγαίνουν με πλάκα και καλαμάρι. Τα τουρκόπουλα, θα πηγαίνουν εξοπλισμένα με i-pad και i-phones!!! Μιλάω σοβαρά, δεν αστειεύομαι... Ο τούρκος υπουργός εμπορίου Zafer Caglayan σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος Fatih σκοπεύει … να εξοπλίσει με 15 εκατομμύρια tablets τα σχολεία της χώρας. 

Στους στόχους της Άγκυρας εντάσσεται και η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και του κλάδου της πληροφορικής. Ο Caglayan κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Σίλικον Βάλεϊ και στο Σιάτλ συζήτησε με στελέχη της Apple και της Intel την μελλοντική συνεργασία τους με την Τουρκία.

Η Microsoft δήλωσε πρόθυμη να συνεργαστεί με τουρκικές εταιρείες πληροφορικής, ενώ η Apple ενδιαφέρεται σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις, να προχωρήσει στην παραγωγή διάφορων αξεσουάρ, συμπληρωματικά για την χρήση των ταμπλετών καθώς και των i-phones, ειδικά για τους Τούρκους μαθητές. Κάτι τέτοιο στην χώρα μας, είχε επιχειρηθεί στο παρελθόν, σχετικά πρόσφατα, από την κυβέρνηση της ΝΔ και διακόπηκε εξ’ όσον γνωρίζω με την έλευση στην διακυβέρνηση της χώρας, του τουρίστα πρωθυπουργού και της παρέας του, που αφού βύθισαν έναν ολόκληρο λαό στην θλίψη και την αβεβαιότητα, τώρα επιχειρούν να βυθίσουν στην μελαγχολία και την ελπίδα του τόπου για ένα καλύτερο αύριο, τα νιάτα της.

Τέλος, τι κι αν ο Έλληνας πρωθυπουργός διαθέτει i-pad, που με καμάρι το παρουσιάζει με κάθε ευκαιρία που θα του δοθεί… Τι κι αν οι Τούρκοι μαθητές, σύντομα αντι για βιβλία θα χρησιμοποιούν ένα τέτοιο… Για τους Έλληνες μαθητές, φωτοτυπίες και πολύ τους είναι. Άλλωστε, αν είναι να διδαχτούν ότι πριν πολλά χρόνια στην προκυμαία της Σμύρνης υπήρξε… συνωστισμός, καλύτερα να μείνουν αμόρφωτοι. Κάθε άλλο σχόλιο εκ μέρους μας, θα ήταν πλεονασμός… Να τους χαιρόμαστε θα πω απλά.

Σχολιάζω: Ο καλός καθηγητής γνωρίζει πως η καλή υλικοτεχνική υποδομή δεν είναι βέβαια η μοναδική (επαρκής) συνθήκη για τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Είναι, όμως πραγματικά γελοίο να βιώνουμε τέτοιες καταστάσεις στην Ελλάδα σήμερα. Βυθίστε την παιδεία των παιδιών ενός λαού στον πάτο και θα βυθίσετε ολόκληρο το λαό στο πνευματικό σκοτάδι. Αλήθεια, η κυρία - θέλω να λατινοποιηθεί η ελληνική γλώσσα και να καταργηθεί το άσυλο στο Άγιο Όρος - Υπουργός της Παιδείας (που δεν είναι πλέον εθνική) τι λέει; Προφανώς, το γνωστό παραμύθι: Μην ανησυχείτε, έχουμε ελλείψεις, αλλά μια χαρά θα τα πάμε. Η ίδια, βέβαια έστειλε το δικό της παιδί σε πανάκριβο ιδιωτικό σχολείο και στο εξωτερικό για σπουδές. Οπότε, τι να προβληματιζόμαστε τώρα για τα παιδιά του... λαουτζίκου! Άστα στη μοίρα τους!  Ουαί, Υμίν! Αλλά.. Ουαί και ημίν, που τους ψηφίσαμε...

Έχομεν πολύ ακριβά αγορασμένη την ελευθερία μας

Η φράση του Φιλίπ Σαλμέν πως «ένα από τα ενδεχόμενα θα ήταν η Ελλάδα να τεθεί σε καθεστώς οικονομικού προτεκτοράτου υπό τη Διοίκηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής» προφανώς διαμορφώνει ένα καθεστώς επαναπροσδιορισμού των όσων διαδραματίζονται πλέον στον Ευρωπαϊκό χώρο, με αφορμή την οικονομική κρίση.

Πρώτον, η γενικότερη θέση της Ελλάδος μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως διεθνής οργανισμός, αποτελείται – υποτίθεται – από ελεύθερα κράτη που συνεργάζονται, συμπλέουν και συνεταιρίζονται σε πλείστα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά θέματα. Η πρόταση, η συζήτηση να τεθεί η Ελλάδα – ενδεχομένως, έστω – σε καθεστώς προτεκτοράτου, σαφώς ανατρέπει τον ίδιο τον καταστατικό χάρτη της Ε.Ε. Μιλάμε για μία Ευρώπη που δεν αντιλαμβάνεται τις αξίες που η ίδια υποτίθεται ότι ασπάστηκε – αφού πρώτα δημιούργησε, δια του Ελληνικού Πολιτισμού – αλλά και προώθησε σε όλα τα κράτη που ανήκουν στο λεγόμενο «Δυτικό Πολιτισμό». Η τάση είναι να διαμορφωθούν διακρατικά εξαμβλώματα που, ιστορικά, μοιάζουν με εκείνη την απεχθή λεγομένη «Ιερά Συμμαχία»: Κράτη με μοναρχίζουσα και αυταρχική συμπεριφορά, που χρήζουν εαυτά «Προστάτιδες Δυνάμεις» και απαιτούν την απόλυτη υποταγή των λαών και των εθνών που ανήκουν στην «κατώτερη» βαθμίδα της Ευρώπης. Η Ελλάδα, λοιπόν ας γίνει προτεκτοράτο. Είναι μια κατώτερη χώρα, με οικονομία ισχνή, καταστροφική για τα συμφέροντα των «ανώτερων» τάξεων και λαών, πάντοτε υποτελής (τόσο στα εθνικά, όσο και στα οικονομικά θέματα), πάντοτε κύπτουσα την κεφαλή και οσφυοκάπτουσα. Αν αυτή  την άποψη για την Ελλάδα έχουν οι... αγαστοί ταγοί μας και οι... «Προστάτες» εταίροι μας, τότε σφάλλουν!  

Δεύτερον, η πεποίθηση πως η Ευρώπη δεν είναι απλώς ένα κλαμπ πλουσίων και η ισχυρή θέληση των Ευρωπαϊκών κρατών να οδηγηθούν προς μια πολιτική ενοποίηση. Η πρώτη εκφράστηκε με μεγαλειώδη τρόπο στην ομιλία του Κ. Καραμανλή στο Ζάππειο, το 1979, όταν η Ελλάδα ενετάχθη επίσημα στην Ε.Ο.Κ και ο τότε πρωθυπουργός καταχειροκροτήθηκε από τους λοιπούς ηγέτες των Ευρωπαϊκών Κρατών, όταν τόνισε ακριβώς αυτό: πως η είσοδος της Ελλάδος στην Ε.Ο.Κ δήλωνε πως το οικονομικό στοχείο ΔΕΝ ΗΤΑΝ εκείνο που εξήρε η Ευρώπη στην προσπάθειά της να σχηματίσει τη διακρατική Ένωση που θα της επέτρεπε να διατηρήσει πρωτεύουσα θέση στον παγκόσμιο πολιτισμό. Η δεύτερη είχε εκφραστεί τόσο με τον προαναφερόμενο λόγο του Κ. Καραμανλή, όσο και από τους άλλους ηγέτες, όπως τον περίφημο Γερμανό Καγκελάριο Χ. Κολ, ο οποίος είχε επανειλλημένως τονίσει την ανάγκη η Ευρώπη να επιταχύνει τις ενέργειες εκείνες που θα την οδηγούσαν σε μια πολιτική ενοποίηση, απόλυτα απαραίτητη για την αγαστή συνύπαρξη των χωρών που την αποτελούσαν. Τόσο η πρώτη πεποίθηση, όσο και η δεύτερη ισχυρή θέληση πλέον φαίνεται πως δεν υφίστανται. Οι σπουδαίοι εκείνοι ηγέτες εξέλιπαν και η Ευρώπη είναι πια μεστή από ηγέτες – μαριονέτες, καθοδηγούμενους από τις ΗΠΑ ή πραγματικά «μικρούς» ανθρώπους που επιδιώκουν μονάχα τα βραχυπρόθεσμα κέρδη ή «ξεπουλημένα» καθάρματα, υπόδουλα σε οικονομικά συμφέροντα.

Όταν πολλοί φωνάζαμε πως με το Μνημόνιο ουσιαστικά ξεπουλάμε τη χώρα και την εθνική της κυριαρχία, αφού βάζουμε ως ενέχυρο εθνική περιουσία, πολλοί επίσης ήταν αυτοί που μας έλεγαν «γελοίους», «εθνικιστές», «άλογους», «υπερβολικούς». Όταν πολλοί φωνάζαμε πως η χειρότερη μορφή κατοχής είναι εκείνη που δεν εκδηλώνει φανερά τους όρους της, μας αποκαλούσαν «συντηρητικούς» και «οπισθοδρομικούς». Απορώ τι λένε όλοι αυτοί τώρα, όταν ένας οικονομικός αναλυτής και σύμβουλος του Γάλλου πρωθυπουργού μιλά ξεκάθαρα για «προτεκτοράτο». Αναρωτιέμαι επίσης ποιος Έλληνας πολιτικός θα είναι αυτός – αν θα υπάρξει κανείς – που, σαν άλλος Υψηλάντης, όταν οι άλλοι... φίλοι μας Άγγλοι και Αγγλόφιλοι της εποχής της Ελληνικής Επανάστασης, ξεγέλασαν ακόμη κι έναν Κολοκοτρώνη και ετοίμαζαν την Ελλάδα, για να γίνει Αγγλικό προτεκτοράτο, θα βροντοφωνάξει: «Έχομεν πολύ ακριβά αγορασμένη την ελευθερία μας, για να την πουλήσομεν τόσο φτηνά εις τον τυχόντα».

Η ιδέα της πολιτικής εξέγερσης ή πώς να αλλάξουμε τον κόσμο

Η πολιτική ανυπακοή και οι εξεγέρσεις που συμβαίνουν αυτές τις μέρες στο Λονδίνο προδικάζουν μια συγκεκριμένη αντιμετώπιση του προβλήματος της οικονομικής δυσπραγίας από τους πολίτες, όχι βέβαια στο σύνολό τους. Όσο το οικονομικό πρόβλημα θα διογκώνεται, όσο ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θα καλείται να πληρώνει «τα σπασμένα» και τα χείριστα λάθη της άρχουσας τάξης (οικονομικής, πολιτικής), τόσο θα υπάρχουν κι εκείνοι που θα μετατρέπουν την αγανάκτηση σε βίαιες εκδηλώσεις.

Το Λονδίνο, όπως το Παρίσι και η Αθήνα, διαβεβαίωσαν πολλούς από τους φόβους που είχαν αρκετοί από τους πολιτικούς επιστήμονες και φιλοσόφους, ότι το κίνημα της πολιτικής ανυπακοής και των βίαιων αντιδράσεων θα συνεχίσει να διογκώνεται και να αναπαράγεται. Είναι μια κατάσταση καθόλου τοπική – όπως βιάστηκαν πολλοί «δημοσιογραφίσκοι» ξένων ειδησεογραφικών πρακτορείων, ακόμη και Αγγλικών να τη χαρακτηρίσουν, όταν τα φαινόμενα χτύπησαν στη Γαλλία και στην Αθήνα – και σίγουρα δεν έχει τις αιτίες που προσέδωσαν σ’ αυτά τα φαινόμενα αρκετοί πολιτικοί αναλυτές (κρατική απραξία, αστυνομοκρατία και διάφορα άλλα εντελώς περιστασιακά και σποραδικά). Η σημαντικότερη αιτία φαίνεται να είναι μια γενικότερη πολιτική παρακμή που συνοδεύει την οικονομική κρίση που εδώ και χρόνια μαστίζει την παγκόσμια κοινότητα. Μοιάζει, βέβαια οξύμωρο το γεγονός πως σε κράτη που το βιοτικό επίπεδο έχει πραγματικά φτάσει σε ιδιαίτερα ικανοποιητικά επίπεδα να λαμβάνουν χώρα τέτοια φαινόμενα οξύτατης και βίαιης αντίδρασης. Στην πραγματικότητα, όμως – εκ των υστέρων, βέβαια – μοιάζουν απόλυτα αναμενόμενα τούτα τα φαινόμενα για τους εξής λόγους:

Α. Μια μερίδα πολιτών «ανέβασε» το βιοτικό της επίπεδο μέσα σε περίπου 20 με 30 χρόνια. Αυτή η ίδια μερίδα βλέπει τώρα να κινδυνεύουν αυτά που κέρδισε και θεώρησε αυτονόητα. Η αντίδρασή της είναι παρόμοια με αυτή που επιδεικνύουν σε καιρό πολέμου όσοι αμύνονται να διαφυλάξουν την ίδια τους την πατρίδα, τη γη και τα σπίτια τους. Αντιδρούν μέχρις εσχάτων. Προσοχή: αυτό δεν είναι εξ ορισμού κακό. Εξάλλου, όλες οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να διαμορφώσουν πολίτες με πατριωτικό φρόνημα για να «ξεσηκωθούν» σε περίπτωση επιβουλής από ξένους λαούς. Σήμερα, όμως η «ξένη επιβουλή» είτε δεν υφίσταται, είτε υποκρύπτει την  ύπαρξή της, παρουσιάζοντάς τη με τρόπο ωραιοποιημένο και εξευγενισμένο, ενδεδευμένο με τη μορφή οικονομικής «βοήθειας και προστασίας». Έτσι, λίγοι πια την αντιλαμβάνονται, ενώ οι περισσότεροι τη βλέπουν όταν είναι πια αργά. Και μη ξεχνάμε πως μια άλλη μερίδα πολιτών έχει «ευεργετηθεί» περισσότερο του δέοντος από αυτή τη «βοήθεια και προστασία», επιθυμεί δε να διατηρήσει την υφιστάμενη κατάσταση.

Β. Μια – συνήθως μικρότερη – μερίδα πολιτών υπάρχει και διαβιοί μέσα σε μια εξαθλιωμένη κατάσταση, δίπλα – δίπλα σε κείνους που το βιοτικό τους επίπεδο είναι ιδιαίτερα υψηλό. Όσο βλέπουν την κατάστασή τους να μη βελτιώνεται, το χάσμα μεταξύ αυτών και των υπολοίπων να μη κλείνει ποτέ, τόσο θα αποτελούν αυτές οι κοινωνικές ομάδες εστίες βίαιων εκδηλώσεων.

Γ. Σε πολλά κράτη – η Ελλάδα μάλιστα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα – η οικονομική ανάδειξη των ατόμων καθόλου δε συνδέεται με αξιοκρατικές δυνατότητες αξιοποίησης προσόντων ή σκληρής δουλειάς. Αυτό που ο Περικλής, στον Επιτάφιό του, τόνισε ως βασικό στοιχείο μιας υγιούς δημοκρατικής κοινωνίας, τη δυνατότητα δηλαδή των πολιτών να ξεφεύγουν από τη φτώχεια τους με τη δουλειά και τις ικανότητές τους, δεν υφίσταται ή υφίσταται σε εξαιρετικά μικρό βαθμό. Άτομα, λοιπόν που διαπιστώνουν πως η σκληρή δουλειά τους δεν ανταμείβεται, τα προσόντα τους παραμένουν απλά «δυνάμει» ιδιότητες, χωρίς πρακτική αξιοποίηση, είτε τείνουν να προσχωρούν σε μορφές πολιτικής ανυπακοής – ήπιες ή και πιο δυναμικές – είτε αδιαφορούν για τα γενικότερα τεκταινόμενα, παραμένοντας στο περιθώριο των πολιτικών αποφάσεων και απέχοντας από την όλη πολιτική διαδικασία της δημοκρατικής πολιτείας που τους στεγάζει.

Δ. Η γενικότερη παρακμή του κοινοβουλευτισμού παγκοσμίως αποτελεί όχι μόνο φαινόμενο, αλλά διαδικασία που μοιάζει δίχως τέλος. Το δικαίωμα της καθολικής ψηφοφορίας καθόλου δεν έχει αποσοβήσει το βασικότερο πρόβλημα και φόβο των δημοκρατικών κοινωνιών, να μεταπέσουν δηλαδή σε ιδιότυπα καθεστώτα ολιγαρχίας – και μάλιστα αποτελούμενης από μια οικονομική και πολιτική ελίτ, με χαρακτηριστικά γνωρίσματα το νεποτισμό και το δυναστειακό περιβάλλον – που ποσώς συμβαδίζουν με τη γενικότερη ιδέα της δημοκρατίας. Κι όπως έχει διδάξει η ιστορία, σε καθεστώτα όπου ο λαός αισθάνεται «ξεκομμένος» και άβουλος πολιτικά, η εξέγερση είναι η συνήθης κατάληξη.

Ε. Στην περίπτωση της Ευρώπης διαφάνηκε μια απουσία μεγάλων ηγετών, οι οποίοι και θα έκαναν πράξη το όραμα μιας πραγματικά Ενωμένης Ευρώπης. Οι σημερινοί Ευρωπαίοι πολιτικοί αρέσκονται στο να είναι απλώς διαχειριστές μιας κατάστασης κι όχι οραματιστές. Μοιάζουν να ανήκουν σ’ ένα λόμπι πλουσίων που επιθυμούν να διατηρήσουν τα πλούτη τους και τα όποια κεκτημένα τους. Όμως, η Ευρωπαϊκή ιδέα ξεκίνησε ως κάτι εντελώς διαφορετικό. Επρόκειτο για μια πολιτική ιδέα πάνω απ’ όλα, όχι οικονομική. Το οικονομικό κομμάτι υποτίθεται θα ήταν απλώς η βάση. Αυτό ίσως ήταν και το λάθος εξαρχής. Διότι, όταν το χρήμα και η ύλη εξουσιάζει, οι ιδέες δεν συγκυβερνούν, ούτε συμπορεύονται μαζί τους.

Καταδικάζοντας τα βίαια φαινόμενα που κυριαρχούν αυτή τη στιγμή σε χώρες με στέρεα κοινοβουλευτικά καθεστώτα, θα πρέπει να είμαστε σε θέση, τόσο να αντιλαμβανόμαστε τις βαθύτερες αιτίες που τα δημιουργούν, όσο και να προτείνουμε τρόπους αντιμετώπισης όλων των παραπάνω αιτιών. Ως άνθρωπος που δεν πιστεύω στη βία δίχως τέλος, θεωρώ ότι χρέος των απανταχού πνευματικών ανθρώπων είναι η κατάδειξη των αδυναμιών του συστήματος (πολιτικού και οικονομικού) που επικρατεί σήμερα, η ανάδειξη νέων ταγών που θα διαμορφώσουν και θα εξάρουν αρχές, αξίες και κινήματα που δεν εξαρτώνται, ούτε θα αποσκοπούν αποκλειστικά σε μια δήθεν οικονομική ευρωστία (κι αυτό μόνο πνευματικές προσωπικότητες μπορούν να το πετύχουν), η στηλίτευση τόσο των προσώπων όσων και των αξιών που εκείνα πρεσβεύουν και που καθιστούν τις ευρύτερες κοινωνικές δομές προβληματικές και ανούσιες, ξένες προς μια ουσιαστική πολιτική συμμετοχή των πολιτών. «Ξεσηκωθείτε», ας είναι το σύνθημά μας. Ξεσηκωθείτε, όμως όχι για να βιαιοπραγήσετε, αλλά για να αλλάξετε την κατάσταση. Ας ξεσηκωθούμε, για να αλλάξουμε τον κόσμο με μέσο τις αξίες κι όχι τη βία. Με μέσο τον άνθρωπο κι όχι το χρήμα. Με μέσο το πνεύμα κι όχι την ύλη.   

Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!

Αν παρακολουθούσαμε κάποια παλιά ταινία επιβίωσης, θα βλέπαμε πως οι ναυαγοί σε κάποιο νησί, για να επιζήσουν από την πείνα, θα κοιτούσαν να σκοτώσουν τον πιο εύσωμο και να τον φάνε. Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!

Αν ψάχναμε στα βιβλία της Ιστορίας, θα διαπιστώναμε ποιο κράτος διέπραξε τα μεγαλύτερα εγκλήματα στο όνομα μιας νέας τάξης πραγμάτων, ποιο πατούσε με τη φασιστική του μπότα όλους τους λαούς, πίνοντας το αίμα τους για να εξασφαλίσει «ζωτικό χώρο». Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!

Αν μελετούσαμε, θα μαθαίναμε πού οι μετανάστες αντιμετωπίζονται αυτόχρημα ως εγκληματίες και εξοντώνονται, πού κυοφορούνται οι χειρότερες ρατσιστικές αντιλήψεις στην Ιστορία. Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!

Αν θέλαμε να ψάξουμε, θα βρίσκαμε ποιοι πολιτικοί πρόδωσαν τους μεγάλους ηγέτες  της ίδιας τους της χώρας, ποιοι πρόδωσαν εκείνους που πίστεψαν στο ευρωπαϊκό όραμα, που πίστεψαν στην ιδέα ότι η Ευρωπαϊκή κοινότητα δεν είναι, ούτε επιθυμεί να γίνει κλαμπ πλουσίων. Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!

Αν σοβαρευόμασταν λίγο όλοι, θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε ποια χώρα κινδυνεύει να γίνει το «βαρίδι» της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη συμπεριφορά της και με τα γελοία της επιχειρήματα, ποια χώρα «αηδιάζει» με την ιδέα μιας πραγματικής ευρωπαϊκής ενότητας, αφού η ίδια ποτέ δεν έμαθε στ’ αλήθεια τι σημαίνει Ευρώπη. Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!

Η διατύπωση υβριστικών λόγων είναι εύκολη. Το δύσκολο είναι να διατυπώνεις επιχειρήματα. Κράτος που αρέσκεται στο πρώτο, είναι χαμερπές και βρώμικο, όπως τα ποντίκια που ξέρουν μονάχα να ζουν σε υπονόμους γεμάτους αποβράσματα. Σε κοιτάζουμε, Γερμανία!